X4.2 sınıfı güneş patlaması N15°E5° konumunda (NOAA 4366) 2026-02-04 12:02 / 12:13 \ 12:18 UT
Aktif Bölge 4366'dan Güçlü X4.2 Güneş Patlaması: Mevcut Durum Analizi ve Dünya Üzerindeki Etkileri
Yazar: Uliana S.
Bilim dünyasını günlerce teyakkuzda tutan Aktif Bölge 4366, barındırdığı tehlikeli potansiyeli nihayet kanıtladı. 4 Şubat 2026 tarihinde, saat 12:13 UTC'de gerçekleşen ve doğrudan Dünya'yı hedef alan X4.21 (veya X4.2) sınıfındaki devasa patlama, son yılların en dikkat çekici güneş olaylarından biri olarak kayıtlara geçti. 2025-2026 döneminin en güçlü üçüncü patlaması olma özelliğini taşıyan bu olay, bölgenin gezegenimizi doğrudan etkileyebilecek konuma ulaşmasının ardından meydana gelen ilk ekstrem patlama oldu. Bu şiddetli enerji boşalımı, özellikle Afrika ve Avrupa genelinde kısa dalga radyo iletişiminde ciddi kesintilere yol açarak etkisini anında hissettirdi.
Bir CME kaydedildi, ancak düşük hızı (~450 km/s) göz önüne alındığında, bunun X8.1 patlamasından gelen gizli bir CME olması daha muhtemeldir.
Güneş yüzeyindeki bu hareketlilik sadece tek bir patlamayla sınırlı kalmadı; Aktif Bölge 4366'nın devasa boyutu, Dünya'nın çapının 15 katını aşmış durumda. Sadece 4 Şubat günü içerisinde Güneş üzerinde toplam 20 farklı patlama kaydedildi. Bu yoğun aktivite trafiği; 1 adet X sınıfı, 12 adet M sınıfı ve 7 adet C sınıfı patlamayı içeriyor. Bilim insanları, bu veriler ışığında durumun artık bir beklenti aşamasından aktif bir etkileşim evresine geçtiğini vurguluyor. Güneş'in bu denli yüksek bir tempoda enerji yayması, bölgenin hala jeo-etkin konumda olması nedeniyle yeni ve daha güçlü olayların habercisi olarak değerlendiriliyor.
04.12.13 UTC'de 4366 bölgesinde impulsif bir X4.2 parlaması meydana geldi. Şu anda görüntülerde koronel kütle atımı belirtisi tespit edilmedi. Güncellemeler için takipte kalın.
Patlamanın hemen ardından yapılan ilk gözlemlerde geniş ölçekli bir koronal kütle atımı (CME) tespit edilememiş olsa da, derinlemesine veri analizleri bir plazma bulutunun Dünya'ya doğru ilerlediğini doğruladı. Yaklaşık 450 km/s gibi nispeten düşük bir hızla hareket eden bu bulutun, son X4.2 patlamasından ziyade, 2 Şubat'ta meydana gelen devasa X8.1 patlamasından kaynaklanan bir "gizli CME" olduğu tahmin ediliyor. Bu durum, Güneş'in gezegenimize karşı tekil bir darbe yerine, farklı zamanlarda salınan enerjilerin birleştiği karmaşık bir saldırı başlattığını gösteriyor.
Mevcut güneş rüzgarı ölçümleri, manyetosferimizde şimdiden belirgin bozulmaların başladığını işaret ediyor. Gezegenler arası manyetik alan şiddetinin (Bt) 20 nT seviyelerine ulaştığı, dikey bileşen olan Bz'nin ise negatif polarite sergilediği gözlemleniyor. Bu spesifik manyetik kombinasyon, Güneş'ten gelen enerjinin Dünya'nın manyetosferine aktarılması için son derece elverişli bir ortam yaratıyor. Eğer bu parametreler mevcut seyrini korursa, önümüzdeki saatlerde G2 (orta) veya G3 (güçlü) seviyesinde bir jeomanyetik fırtınanın yaşanması kaçınılmaz görünüyor.
Uzmanlar, plazma bulutunun ana kütlesinin varış zamanını netleştirmek için çalışmalarını sürdürürken, bu kozmik etkileşimin sonuçlarının kısa süre içinde somutlaşması bekleniyor. Önümüzdeki 24 saatlik süreçte, gökyüzünde büyüleyici kutup ışıklarının (aurora) oluşması ve enerji nakil hatlarında olası dalgalanmaların yaşanması öngörülüyor. Aktif Bölge 4366, stratejik konumunu koruduğu sürece teknolojik altyapımız ve iletişim sistemlerimiz için bir risk unsuru olmaya devam edecek.