Okyanusun Sesini Gerçek Zamanlı Dinlemek: Fiber Optik Devrimi
Düzenleyen: Inna Horoshkina One
Fiber optik kablolar aracılığıyla uygulanan Dağıtılmış Akustik Algılama (DAS) teknolojisi, mercan resiflerinin ses ortamını gerçek zamanlı olarak izlemede devrim niteliğinde yeni bir yöntem olarak hızla öne çıkıyor. Bu ileri teknoloji, mevcut deniz altı internet kablolarını son derece hassas akustik dizilere dönüştürerek yeniden işlevselleştiriyor.
Fiber optikleri su ile deniz tabanı arasındaki etkileşimleri ortaya çıkarır.
Bu dönüşüm sayesinde, deniz tabanı boyunca kilometrelerce alanı kapsayacak şekilde, birbirine yalnızca birkaç metre mesafede binlerce sanal dinleme noktası oluşturuluyor. Bu, su altı ekosisteminin akustik haritasını daha önce görülmemiş bir çözünürlükte sunuyor.
Kral Abdullah Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nin (KAUST) Kızıldeniz'in merkezinde gerçekleştirdiği deneyler, DAS'ın yeteneklerine dair ikna edici kanıtlar sağladı. Bulgular, bu sistemin biyolojik açıdan önemli resif seslerini, geleneksel ve özel olarak tasarlanmış hidrofonlarla aynı kesinlikte yakalayabildiğini gösteriyor. Özellikle sistem, akşam saatlerinde artan ve genellikle 1.5 ile 5 kHz aralığında ses çıkaran ıstakozların (snapping shrimp) aktivitesini başarıyla tespit etti. Dahası, 100 ila 1000 Hz aralığında ses çıkaran çeşitli balık türlerinin vokalleşmelerini net bir şekilde ayırt edebiliyor. Sistemin detaylı mekansal farkındalığı o kadar yüksek ki, tüplü dalgıçların hareketleri bile izlenebiliyor.
DAS'ın en kritik avantajı, sürekli çalışma kapasitesinde yatıyor; bu da onu basit bir arşivleme aracından çok daha fazlası yapıyor. Konvansiyonel hidrofonların aksine, yalnızca fiziksel olarak geri alındıktan sonra veri sunabilmesi yerine, DAS anlık bir veri akışı sağlıyor. Bu özellik, deniz bilimleri için çığır açan, sürekli, uygun maliyetli ve yüksek ölçeklenebilir bir izleme imkanı sunuyor.
Olayların Sesi: Gezegenin Ritimlerine Katkı
Bu teknolojik atılım, sesin resif canlılığını yeniden tesis etmede ve aynı zamanda onu aktif olarak korumada hayati bir rol oynayabileceğine dair önceki gözlemleri doğal olarak takip ediyor. Artık resifleri, okyanusun onları duyduğu gibi duyuyoruz: sadece izole noktalarda değil, geniş mekansal alanlarda ve sadece kısa anlarda değil, kesintisiz bir şekilde.
Mercan ekosistemlerinin artan iklim değişikliği ve yaygın antropojenik gürültü kirliliği tehditleri altında olduğu bir çağda, DAS sürekli bir akustik varlık olarak güçlü bir savunma katmanı sunuyor. Bu gerçek zamanlı farkındalık, araştırmacıların ve koruma uzmanlarının şu konularda daha etkin olmasını sağlıyor:
Hassas ekosistemlerin genel sağlık durumunu daha yüksek doğrulukla izlemek.
Yıkıcı hasarlar meydana gelmeden önce çevresel stresin erken uyarı sinyallerini tespit etmek.
Deniz yaşamını bozan doğal olmayan gürültü kaynaklarını tam olarak belirlemek ve takip etmek.
Hassas bölgeler yakınındaki yıkıcı insan faaliyetlerini önlemek için proaktif tedbirler uygulamak.
Bu yeniliğin potansiyel ölçeği gerçekten hayranlık uyandırıcı. Halihazırda dünya genelinde deniz tabanına döşenmiş 1.2 milyon kilometreden fazla mevcut deniz altı telekomünikasyon kablosu bulunuyor. Bu atıl varlıklar, potansiyel olarak gezegenin kapsamlı, küresel dinleme ağı olarak aktive edilebilir.
Daha önce mercan yaşamını desteklemek için sesi nasıl kullanacağımızı öğrendik. Şimdi ise odak noktası, okyanusun karmaşık ve canlı senfonisini anlamak için onu dikkatle dinlemeye kaymış durumda.
Kaynaklar
Nature
Distributed Acoustic Sensing (DAS) for Marine Conservation - Cornell Lab of Ornithology
Abstract OOS2025-473 - CO Meeting Organizer
Enhancing Coastal Critical Infrastructure Protection with Distributed Acoustic Sensing (DAS)
Bu konudaki diğer haberlere göz atın:
Bir hata veya yanlışlık buldunuz mu?
Yorumlarınızı en kısa sürede değerlendireceğiz.
