Bogaty w ropę Bliski Wschód stawia na odnawialne źródła energii: Zielona rewolucja w regionie MENA

Region Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej, znany szerzej pod akronimem MENA, przechodzi obecnie transformację energetyczną o skali, która nie ma precedensu w historii. Choć obszar ten od dziesięcioleci kojarzony jest niemal wyłącznie z ogromnymi złożami ropy naftowej i gazu ziemnego, najnowsze trendy wskazują na gwałtowny zwrot w kierunku technologii niskoemisyjnych. Proces wdrażania odnawialnych źródeł energii nabiera tam niezwykłego tempa, przełamując dotychczasową dominację paliw kopalnych w lokalnych gospodarkach.

Zgodnie z najnowszymi danymi zawartymi w raporcie zatytułowanym MENA Energy Outlook 2026, opracowanym przez prestiżowy ośrodek analityczny Dii Desert Energy z siedzibą w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, zmiany te są wymierne i niezwykle dynamiczne. Do końca 2025 roku łączna moc zainstalowana w sektorze energetyki słonecznej oraz wiatrowej wzrosła o imponujące 44%, osiągając poziom 43,7 GW. Warto podkreślić, że tylko w ciągu jednego roku kalendarzowego przybyło aż 13,4 GW nowych mocy, co świadczy o ogromnej determinacji inwestycyjnej państw tego regionu.

W strukturze nowo powstających instalacji zdecydowany prym wiedzie fotowoltaika (PV), która odpowiada za 34,5 GW całkowitej mocy, podczas gdy energia generowana przez wiatr stanowi 7,4 GW. Niekwestionowanym liderem wzrostu stała się Arabia Saudyjska, która w krótkim czasie potroiła swoje zdolności wytwórcze, osiągając wynik 11,7 GW. Tuż za nią plasują się Zjednoczone Emiraty Arabskie z mocą 7,5 GW, co potwierdza, że najwięksi gracze na rynku ropy stają się jednocześnie pionierami zielonej energii.

Kluczowym motorem napędowym tej transformacji jest bezkonkurencyjna opłacalność ekonomiczna. Koszty produkcji energii w regionie MENA biją kolejne światowe rekordy niskości, osiągając poziom zaledwie 1,09 centa za kilowatogodzinę w przypadku energii słonecznej oraz 1,33 centa dla energii wiatrowej. Tak niskie ceny sprawiają, że inwestycje te są niezwykle atrakcyjne. Obecnie w przygotowaniu znajdują się projekty o łącznej mocy 202 GW, z czego 38 GW jest już w fazie aktywnej budowy. Optymistyczne prognozy, określane jako zielony scenariusz, zakładają, że do 2030 roku region ten będzie dysponował mocą rzędu 290 GW.

Wśród najważniejszych przedsięwzięć, które kształtują nową mapę energetyczną regionu, należy wymienić konkretne projekty o strategicznym znaczeniu:

• Arabia Saudyjska: Realizacja gigantycznych farm fotowoltaicznych, takich jak NEOM Solar o mocy 2,1 GW oraz Sudair PV o mocy 1,5 GW.
• Zjednoczone Emiraty Arabskie: Rozbudowa kompleksu Mohammed bin Rashid Al Maktoum, który zgodnie z planami ma osiągnąć imponującą moc 5 GW do 2030 roku.
• Egipt i Maroko: Koncentracja na technologiach skoncentrowanej energii słonecznej (CSP) oraz systemach hybrydowych, które mają służyć do produkcji i eksportu zielonego wodoru na rynki zagraniczne.

Obecna sytuacja geopolityczna i konflikty na Bliskim Wschodzie paradoksalnie stały się czynnikiem przyspieszającym to przejście. Gwałtowne wahania i wzrosty cen ropy oraz gazu skłoniły rządy do zdwojenia wysiłków na rzecz dywersyfikacji źródeł energii i wzmocnienia bezpieczeństwa energetycznego. Tendencję tę z uznaniem obserwują liderzy Unii Europejskiej, państw Azji Południowo-Wschodniej oraz przedstawiciele ONZ, wskazując na Bliski Wschód jako na przyszłe centrum globalnej gospodarki opartej na odnawialnych źródłach energii.