„Słoneczny ptak” powraca: koronografy ponownie zarejestrowały niewyjaśnioną anomalię w pobliżu Słońca

W obliczu jednej z najbardziej intensywnych faz aktywności słonecznej, jakie odnotowano w ciągu ostatniej dekady, instrumenty obserwacyjne ponownie zarejestrowały fenomen, który wymyka się prostym wyjaśnieniom. 2 lutego 2026 roku, podczas serii ekstremalnie silnych zjawisk na Słońcu, koronograf LASCO C2, działający w ramach misji SOHO, uchwycił na zdjęciu zagadkową strukturę. Obraz ten wywołał natychmiastowe poruszenie, gdyż niemal identyczna anomalia została zaobserwowana blisko rok wcześniej, co sugeruje, że nie mamy do czynienia z jednorazowym błędem aparatury.

Kluczowy moment nastąpił o godzinie 15:12 UTC, kiedy oczy naukowców z całego świata zwrócone były na skutki potężnego rozbłysku klasy X8.11. W polu widzenia teleskopu pojawił się obiekt o wyraźnych kształtach, przypominający gigantycznego ptaka w locie lub aerodynamiczny pojazd z jasną smugą podążającą za nim. To zdarzenie stanowiło uderzającą powtórkę incydentu z 24 maja 2025 roku, który miał miejsce około godziny 10:00 UTC. Wtedy to „kosmiczny ptak” o rozpiętości skrzydeł szacowanej na 150 000 kilometrów – co odpowiada ponad dziesięciokrotności średnicy naszej planety – pojawił się na wysokości 2 milionów kilometrów nad Słońcem, by zniknąć po zaledwie 20 minutach.

Fakt, że anomalia powróciła w momencie tak gwałtownej aktywności słonecznej – w ciągu zaledwie dwóch dni zarejestrowano bowiem aż 18 silnych rozbłysków – nadaje całemu zjawisku nowy kontekst naukowy. Przy pierwszej obserwacji eksperci rozważali przede wszystkim dwie drogi interpretacji. Najbardziej prawdopodobna z punktu widzenia inżynierów odpowiedzialnych za instrumenty misji SOHO zakładała, że obraz jest wynikiem uderzenia wysokoenergetycznej cząstki galaktycznej bezpośrednio w matrycę CCD teleskopu.

Doktor Karl Battams z amerykańskiego Naval Research Laboratory (NRL), placówki, która zaprojektowała system LASCO, argumentował, że brak rozmycia krawędzi obiektu przemawia przeciwko jego fizycznej obecności w pobliżu Słońca. Według tej teorii, skomplikowany, „ptasi” kształt mógł powstać w wyniku kaskadowego uwalniania się wtórnych cząstek w krzemowej strukturze detektora po uderzeniu pojedynczego, niezwykle silnego promienia kosmicznego. Jest to zjawisko znane, choć rzadko przybierające tak regularne formy.

Istnieje jednak druga, bardziej intrygująca hipoteza, według której „ptak” nie jest jedynie błędem cyfrowym. Zakłada ona, że koronograf mógł zarejestrować moment gwałtownej destrukcji rzeczywistego obiektu fizycznego o rozmiarach od kilkudziesięciu do kilkuset metrów. Obiekt ten miałby znajdować się w stosunkowo bliskiej odległości od samej sondy, rzędu kilkuset kilometrów, a jego rzut na tarczę słoneczną stworzył iluzję gigantycznej struktury w przestrzeni międzyplanetarnej.

Powtarzalność tego zjawiska po upływie dziewięciu miesięcy stawia przed badaczami unikalne wyzwanie. Jeśli mielibyśmy przyjąć teorię o cząstce galaktycznej, musielibyśmy wyjaśnić, dlaczego tak specyficzna interakcja z matrycą powtórzyła się niemal w identycznej formie. Z kolei uznanie „ptaka” za obiekt fizyczny zmusza do postawienia pytań o jego pochodzenie oraz siły, które doprowadziły do jego nagłego rozpadu w pobliżu aparatury badawczej.

W obliczu zbliżania się do pozycji geoefektywnej aktywnego obszaru słonecznego o numerze 4386, który grozi kolejnymi potężnymi wyrzutami materii, ta optyczna zagadka pozostaje ważnym memento. Przypomina nam ona, że nawet przy użyciu najbardziej zaawansowanych technologii pomiarowych, wszechświat wciąż skrywa tajemnice niepasujące do znanych schematów. „Słoneczny ptak” prawdopodobnie na stałe trafi do katalogu owych 0,1% niewyjaśnionych obserwacji, które stanowią największy impuls dla rozwoju współczesnej astrofizyki.