Silna burza słoneczna uderzyła w Ziemię, wywołując zakłócenia geomagnetyczne

Ziemia odnotowała kulminację silnego zaburzenia geomagnetycznego 19 marca 2026 roku, które rozpoczęło się wieczorem 18 marca 2026 roku warunkami klasy G1, określanymi jako słabe. Zjawisko to zostało wywołane przez Koronalny Wyrzut Masy (CME), będący następstwem rozbłysku słonecznego klasy M2.7, zarejestrowanego 16 marca 2026 roku. Intensywność burzy wzrosła w nocy, osiągając poziom G2, czyli umiarkowany, przy czym minimalne prawdopodobieństwo (1-3%) osiągnięcia poziomu G4, czyli silnego, było oceniane przez specjalistów.

Największe szanse na obserwację zorzy polarnej daleko na południe od standardowych obszarów występowania odnotowano w Kanadzie, Minnesocie oraz Wisconsin, co było optymalne ze względu na nocny czas szczytowej aktywności. Analizą i prognozowaniem tej aktywności zajmują się kluczowe instytucje, w tym amerykańskie NOAA Space Weather Prediction Center (SWPC), a także rosyjskie placówki badawcze, takie jak Laboratorium Astrofizyki Słonecznej Instytutu Badań Kosmicznych Rosyjskiej Akademii Nauk (IKI RAN) oraz Instytut Fizyki Słoneczno-Ziemskiej Syberyjskiego Oddziału RAN (ISZF SO RAN).

SWPC przewiduje, że warunki klasy G2 mogą się utrzymywać do 21 marca, co potencjalnie wydłuża okres odczuwalnych skutków burzy aż do sześciu dni, czyli do 24 marca. To zdarzenie stanowi najsilniejsze zaburzenie geomagnetyczne w ciągu ostatnich dwóch miesięcy, zbiegające się z równonocą wiosenną, która nastąpiła 20 marca 2026 roku. Znaczenie tej anomalii wynika z kumulacji czynników sprzyjających wzmocnionej widoczności zorzy polarnej, w tym efektu Russella-McPherrona, który zwiększa podatność magnetosfery na sprzężenie z polami magnetycznymi wiatru słonecznego podczas równonocy, zgodnie z badaniami z 1973 roku.

Dodatkowo, na intensywność wpływu mogły wpłynąć efekty związane z Koronalnym Strumieniem Szybkiego Wiatru Słonecznego (CHHSS) pochodzącym z dziury koronalnej na południowej półkuli Słońca, co mogło skomplikować lub wzmocnić oddziaływanie z nadchodzącym CME. Specjaliści z IKI RAN wskazują, że modelowanie CME uwolniło falę uderzeniową, a przewidywany czas przybycia bocznego fragmentu wyrzutu, według modelu WSA-Enlil SWPC, to 19 marca około godziny 09:00 UTC, z prognozowanym skokiem prędkości do 500-550 km/sek. Orientacja magnetyczna CME, zwłaszcza jej południowy składnik (Bz), jest kluczowa dla siły burzy, ponieważ ułatwia sprzężenie z północnym polem magnetycznym Ziemi.

Wcześniej, 17 marca, prognozy NOAA wskazywały na stosunkowo spokojny dzień, z maksymalnymi wartościami wskaźnika Kp poniżej progu burzy (Kp 5), co sugerowało niskie ryzyko istotnego pogorszenia pogody kosmicznej. Obserwatorzy i instytucje, w tym IKI RAN, stale monitorują takie zjawiska. Połączenie nadejścia CME po rozbłysku M2.7 z 16 marca oraz sezonowego wzmocnienia związanego z równonocą stworzyło warunki sprzyjające spektakularnym zjawiskom świetlnym na niższych szerokościach geograficznych.