Fizycy Analizują Zależność Hipotezy Mózgu Boltzmanna od Wyboru Czasu

Fizycy ze Stanów Zjednoczonych i Europy przeprowadzili pogłębioną analizę hipotezy Mózgu Boltzmanna (BB), eksperymentu myślowego sugerującego, że subiektywne wspomnienia mogą wynikać z losowych fluktuacji kwantowych, a nie z wiernego zapisu historii Wszechświata. Badania te, opublikowane w styczniu 2026 roku w czasopiśmie naukowym „Entropy”, miały na celu precyzyjne określenie struktury tego paradoksu, wiążąc go z drugą zasadą termodynamiki i naturą czasu. Wśród naukowców zaangażowanych w analizę znaleźli się profesor David Wolpert z Santa Fe Institute, fizyk teoretyczny Carlo Rovelli oraz student Jordan Scharnhorst.

Dociekania badaczy skoncentrowały się na Twierdzeniu H Ludwiga Boltzmanna, kluczowym dla mechaniki statystycznej i zrozumienia strzałki czasu. Autorzy wykazali, że wszelkie wnioski dotyczące Mózgów Boltzmanna, kierunku upływu czasu i wiarygodności pamięci zależą nie tylko od praw fizycznych, ale przede wszystkim od arbitralnie wybranego momentu w czasie, który służy jako punkt wyjścia dla analizy. To studium poddaje krytyce standardowe podejście do definiowania początkowego stanu Wszechświata, zwłaszcza w kontekście wzrostu entropii.

Naukowcy doszli do wniosku, że Twierdzenie H, traktowane jako proces Markowa symetryczny względem czasu i niezmienny przy przesunięciach czasowych, implikuje, iż konwencjonalne metody prowadzą do dowolnego wyboru pojedynczego momentu, na którym proces musi być warunkowany. Analiza ta, choć nie rozwiązuje ostatecznie paradoksu, wnosi klarowność w jego strukturę, oddzielając czyste prawa fizyczne od metodologicznych interpretacji, co jest kluczowe dla dyskusji o naturze czasu i entropii. Praca ta, zaprezentowana pod koniec 2025 roku, nabiera znaczenia w kontekście intensywnej debaty naukowej dotyczącej natury rzeczywistości i pamięci.

Ocena pracy wskazuje na przesunięcie akcentu w problemie Mózgu Boltzmanna z kosmologii na metodologię modelowania fizycznego. David Wolpert, związany z Santa Fe Institute, oraz Carlo Rovelli, kierujący grupą badań nad grawitacją kwantową w Centre de physique théorique w Marsylii, wykorzystali formalizm procesów Markowa. Poprzez uwypuklenie zależności wniosków od przyjętego punktu odniesienia czasowego, badacze argumentują, że zarówno hipoteza Mózgu Boltzmanna, jak i druga zasada termodynamiki, opierają się na arbitralnym założeniu warunkowania procesu na jeden konkretny moment w czasie. To metodologiczne podejście ma fundamentalne znaczenie dla przyszłych prób wyjaśnienia strzałki czasu, która wymaga wprowadzenia specjalnego warunku początkowego, czyli Hipotezy Przeszłości, w obliczu symetrycznych praw fizyki.