Nietypowa Erozja Zmusza Islandię do Zamknięcia Słynnej Plaży Reynisfjara

Plaża Reynisfjara, położona na południowym wybrzeżu Islandii i znana z czarnego wulkanicznego piasku oraz charakterystycznych bazaltowych kolumn, została tymczasowo zamknięta. Decyzja ta wynika z bezprecedensowej erozji przybrzeżnej i osunięć klifów, będących bezpośrednim skutkiem nietypowych warunków pogodowych obserwowanych późną jesienią 2025 i zimą 2026 roku. Ta ikoniczna lokalizacja, będąca częścią Geoparku UNESCO Katla, doświadcza zmian, których skala zaskoczyła nawet najstarszych mieszkańców regionu.

Inżynierowie wybrzeża wskazują na przedłużający się okres silnych wiatrów wiejących ze wschodu, którym towarzyszyła intensywna aktywność fal w tym okresie zimowym, jako główny czynnik destabilizujący krajobraz. Ten nietypowy kierunek wiatru, w przeciwieństwie do zwykłych wiatrów południowo-zachodnich, uniemożliwił normalne procesy uzupełniania osadów na plaży. W konsekwencji potężne fale Atlantyku systematycznie wymywały materiał, odsłaniając i narażając na działanie morza sekcje bazaltowych kolumn, które zazwyczaj chronione były warstwą piasku.

Skutki tych anomalii meteorologicznych są widoczne w drastycznym cofnięciu się linii brzegowej. Obserwatorzy donoszą, że w niektórych miejscach ocean wdarł się w ląd na dziesiątki metrów, całkowicie usuwając dotychczasowy obszar plaży. Fale były na tyle silne, że przesuwały nawet masywne głazy i bryły bazaltu, które normalnie stanowią element stabilizujący brzeg. Rolnik i właściciel terenu, Guðni Einarsson, określił to jako największą erozję, jaką widział w pamięci żyjących ludzi, podkreślając wyjątkowość tej sytuacji nawet jak na dynamiczne warunki Islandii.

Zamknięcie i zmiana krajobrazu Reynisfjary, która przyciągała setki tysięcy turystów rocznie, stwarzają niepewność co do przyszłego wyglądu i dostępności tego miejsca. Choć ekstremalne wichury z porywami przekraczającymi 170 km/h prognozowano na początku lutego 2025 roku, to utrzymujący się niekorzystny wzorzec wiatrów wschodnich w okresie późnej jesieni i zimy 2025/2026 był kluczowy dla trwającej transformacji wybrzeża. Geologicznie, plaża jest świadectwem tysiącleci działalności wulkanicznej, jednak obecne tempo zmian jest uznawane za nienaturalnie szybkie, co wymaga oceny długoterminowych implikacji dla infrastruktury turystycznej i bezpieczeństwa.

Kontekst klimatyczny sugeruje, że Islandia zmaga się z szerszymi wyzwaniami, w tym ze zmianami w kluczowym systemie prądów oceanicznych, takich jak Prąd Zatokowy (AMOC), który kraj uznaje za „kluczowe zagrożenie bezpieczeństwa państwa”. Choć średnia temperatura powierzchni morza dla rejonu pozostaje w typowym dla tego okresu zakresie, to siły atmosferyczne, a nie temperatura wody, są głównym motorem obecnej transformacji wybrzeża. Istnieje nadzieja, że zmiana kierunku wiatrów z czasem przywróci równowagę, lecz z uwagi na przemieszczenie ogromnych głazów, krajobraz może pozostać trwale przeobrażony.