Ministerstwo Peru sadzi starożytną kolorową bawełnę w strefie archeologicznej Huaca Pucllana

Ministerstwo Środowiska Peru (Minam), działając poprzez swój Generalny Dyrektoriat ds. Bioróżnorodności, rozpoczęło wdrażanie strategicznych działań mających na celu ochronę i promocję rodzimej kolorowej bawełny gatunku Gossypium barbadense. Ten gatunek jest uznawany za kluczowy zasób genetyczny, stanowiący fundament unikalnego peruwiańskiego dziedzictwa bioróżnorodności. Dnia 5 grudnia 2025 roku w parku lokalnej flory i fauny przy Obiekcie Muzealnym Huaca Pucllana w Limie posadzono trzydzieści osiem sadzonek tej rodowej bawełny.

Inicjatywa ta ma na celu zapewnienie ciągłości istnienia gatunku, który historycznie ceniony był za naturalną paletę barw – obejmującą odcienie brązu, fioletu, zieleni i bieli – oraz za nierozerwalny związek z pradawnymi tradycjami tkackimi. Rodzima bawełna jest klasyfikowana jako nieodłączne dobro biologiczne i kulturowe narodu. Eksperci z dziedziny agronomii i genetyki sugerują, że ta odporna uprawa może stanowić bazę do wyhodowania nowych odmian, zdolnych sprostać wyzwaniom współczesnych zmian klimatycznych.

Obiekt archeologiczny Huaca Pucllana, zlokalizowany w dystrykcie Miraflores, posiada głębokie znaczenie historyczne, ponieważ podczas wykopalisk odnaleziono tam nasiona bawełny liczące ponad tysiąc lat. Gossypium barbadense odgrywał kluczową rolę w rozwoju kultur nadbrzeżnych Peru, takich jak Norte Chico i Nazca, gdzie był intensywnie wykorzystywany w tkactwie, nierzadko mieszany z wełną. Hiszpańscy konkwistadorzy już na początku XVI wieku odnotowali powszechne użycie bawełny przez lokalną ludność do wyrobu odzieży.

Ta współpraca między resortami ochrony środowiska a dziedzictwa kulturowego uwypukla fundamentalne znaczenie ochrony tego dziedzictwa rolniczego, którego korzenie sięgają tysiącleci. Obiekt Muzealny Huaca Pucllana, utworzony w 1984 roku, prezentuje artefakty odnalezione podczas badań piramidy zbudowanej przez kulturę Lima między 200 a 700 rokiem naszej ery. Sadzenie sadzonek w parku pełni również funkcję edukacyjną, ukazując ciągłość starożytnych praktyk rolniczych.

Ochrona różnorodności genetycznej, tak jak w przypadku gatunków rodzimych, wpisuje się w szerszą politykę ochrony przyrody prowadzoną przez Peru, która obejmuje również działania na rzecz zabezpieczenia lasów i ekosystemów morskich. Wysiłki Minam koncentrują się na wzmocnieniu i ustandaryzowaniu zarządzania zasobami naturalnymi, co stanowi priorytet dla kraju. Projekt rewitalizacji starożytnej bawełny jest zatem konkretnym krokiem w kierunku zapewnienia zrównoważonego rozwoju agrobioróżnorodności.

Inicjatywa ta jest przykładem tego, jak Peru dba o swoje unikalne dziedzictwo, łącząc naukę, archeologię i rolnictwo w celu zabezpieczenia przyszłości cennych zasobów genetycznych. Warto podkreślić, że odmiany te, dzięki swoim naturalnym właściwościom barwiącym, stanowią skarb, który należy chronić przed utratą na rzecz genetycznie modyfikowanych lub bardziej powszechnych odmian komercyjnych. Działania te mają wymiar zarówno ekologiczny, jak i promocyjny dla peruwiańskiej tożsamości kulturowej.