Złota toaleta Cattelana „Ameryka” zostanie sprzedana na aukcji za kryptowalutę

Dom aukcyjny Sotheby’s ogłosił, że na sprzedaż trafi słynna rzeźba Maurizio Cattelana zatytułowana „Ameryka”. Jest to w pełni funkcjonalna muszla klozetowa, która została odlana z czystego 18-karatowego złota. Licytacja tego prowokacyjnego dzieła, które nieustannie bada granice między sztuką elitarną a zwykłym towarem, została zaplanowana na dzień 18 listopada 2025 roku. Cattelan, znany na całym świecie z kontrowersyjnych i często szokujących projektów, po raz kolejny zmusza odbiorców do refleksji nad definicją wartości w świecie sztuki współczesnej.

Rzeźba „Ameryka”, stworzona w 2016 roku, charakteryzuje się imponującą wagą wynoszącą około 101,2 kilograma. Jej cena wywoławcza jest ściśle powiązana z rynkową wartością kruszcu, co w momencie ogłoszenia wynosiło w przybliżeniu 10 milionów dolarów. Co istotne, Sotheby’s zasygnalizował nowoczesne podejście do transakcji, akceptując płatności w kryptowalutach. Ten krok wyraźnie podkreśla zbieżność luksusu materialnego z aktywami cyfrowymi, co stanowi nową definicję wartości w erze cyfrowej, łącząc fizyczny przepych z cyfrową spekulacją.

Historia „Ameryki” jest równie bogata, co jej materiał. Wcześniej rzeźba była udostępniona publiczności w jednej z łazienek Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku. Ponad 100 000 osób ustawiło się w kolejce, aby skorzystać z niej zgodnie z przeznaczeniem. Ten akt „demokratycznej dekadencji” – umożliwiający każdemu dotknięcie symbolu nadmiernego bogactwa – stał się potężnym katalizatorem do dyskusji na temat konsumpcjonizmu i nierówności społecznych, wywołując szerokie zainteresowanie mediów i krytyków.

W 2019 roku dzieło zyskało dodatkowy rozgłos za sprawą zuchwałej kradzieży. Zostało skradzione z Pałacu Blenheim w Oxfordshire w Anglii, gdzie było wystawione w pomieszczeniu, które niegdyś należało do Winstona Churchilla. Cattelan porównał to wydarzenie do scenariusza filmu o napadzie. Ponieważ skradziona wersja nigdy nie została odnaleziona, na rynku pozostał tylko jeden egzemplarz. W 2025 roku trzech mężczyzn zostało skazanych za tę kradzież, chociaż śledztwo sugeruje, że złodzieje prawdopodobnie przetopili i sprzedali złoto. Incydent ten, który spowodował również uszkodzenia strukturalne pałacu, stał się integralną częścią mitu otaczającego rzeźbę, dodając jej warstwę kontrowersji.

Nadchodząca aukcja, która odbędzie się w nowym budynku Sotheby’s, znanym jako Breuer Building, stanowi kolejny etap w publicznej interpretacji ceny tego niezwykłego obiektu. Podczas gdy banan Cattelana zatytułowany „Komik” (sprzedany w 2024 roku za 6,2 miliona dolarów) badał przede wszystkim wartość czystej koncepcji i idei, „Ameryka” jest jego materialnym przeciwieństwem – posiada bowiem ogromną, wrodzoną wartość wewnętrzną wynikającą z kruszcu. Ten złoty tron funkcjonuje jak lustro, odbijając sprzeczności współczesności, w której to materialny przepych, luksus i cyfrowa spekulacja wspólnie wyznaczają nową, złożoną paradygmatykę wartości.