Industrie Nord-Duitsland Herstructureert Afhankelijkheden Wegens Amerikaans Protectionisme

Industrieondernemingen in Noord-Duitsland voeren een significante strategische heroriëntatie uit als reactie op het huidige protectionistische handelsbeleid van de Verenigde Staten. Deze dynamiek wordt belicht door een gerichte enquête, waarvan de resultaten op 13 februari 2026 door de werkgeversorganisaties Nordmetall en AGV Nord zijn gepubliceerd.

De verzamelde gegevens wijzen uit dat meer dan een kwart van de ondervraagde bedrijven actief een vermindering van de afhankelijkheid van Amerikaanse ondernemingen plant, met name op het cruciale gebied van digitale infrastructuur. Dit besef van de noodzaak van digitale soevereiniteit vertaalt zich in een concrete zoektocht naar alternatieve leveranciers voor software en kunstmatige-intelligentietoepassingen in 2026. De studie toont een duidelijke diversificatie van de exportinspanningen: bijna een kwart van de bevraagde bedrijven stuurt haar commerciële activiteiten nu naar andere markten dan de VS. Tegelijkertijd past bijna een vijfde van de bedrijven haar toeleveringsketens aan om de aanvoer van intermediaire producten uit de VS te vermijden.

De kerncijfers van deze heroriëntatie zijn helder: 25% overweegt de afhankelijkheid van digitale infrastructuur te verminderen, 25% wijzigt de exportbestemmingen, en 20% past de logistieke ketens aan om Amerikaanse input uit te sluiten. Deze algemene strategische verschuiving signaleert een wens om de blootstelling aan geopolitieke handelsrisico's te minimaliseren. In tegenstelling tot deze trend van verminderde banden, kiest een minderheid van de economische actoren voor een andere weg: zes procent van de bevraagde bedrijven is bezig met het opzetten van eigen productielocaties op Amerikaans grondgebied, een stap die mogelijk gemotiveerd wordt door de wens om de geldende tariefbarrières te omzeilen.

De betrokken instellingen bij deze evaluatie zijn de werkgeversorganisaties Nordmetall en AGV Nord. Dr. Nico Fickinger, Algemeen Directeur van Nordmetall, leverde contextuele analyse. De steekproef van de enquête omvatte 147 lidbedrijven, ondervraagd tussen 26 januari en 4 februari 2026. Dr. Fickinger uitte ernstige bezorgdheid over de erosie van het vertrouwen in de seculiere handelsrelaties met de Verenigde Staten, een situatie die direct wordt beïnvloed door de handelstariefconflicten die de Noord-Duitse economie raken. Deze vertrouwenserosie is de impliciete drijfveer achter de zoektocht naar alternatieve, stabielere handelsakkoorden.

De directeur benadrukte het cruciale belang van de lopende handelsbesprekingen, specifiek verwijzend naar het EU-Mercosur-akkoord en het EU-India-akkoord, die hij essentieel acht voor de Noord-Duitse economie en die volgens hem niet langer politiek gehinderd mogen worden. De algemene context wordt gekenmerkt door een toenemend Amerikaans protectionisme, een historische tendens die ook in Europa wordt waargenomen, wat leidt tot wijdverbreide onzekerheid en een rem op wereldwijde investeringen. De ondertekening van het Algemeen Partnerschaps- en Handelsovereenkomst tussen de Europese Unie en Mercosur op 17 januari 2026 in Asunción, Paraguay, vormt een potentieel tegenwicht tegen deze fragmentatie, met als doel een vrijhandelszone van meer dan 700 miljoen mensen te creëren. Dit akkoord is echter, ondanks de ondertekening, opgeschort in afwachting van ratificatie en wordt onderzocht door het Hof van Justitie van de Europese Unie na een verwijzing door het Europees Parlement in januari 2026, wat de toepassing op korte termijn onwaarschijnlijk maakt.

De heroriëntatie naar digitale soevereiniteit sluit aan bij bredere Europese inspanningen, zoals de Frans-Duitse Top van november 2025 in Berlijn, die gericht was op het consolideren van een Europa dat onafhankelijker is van Amerikaanse en Chinese technologiegiganten. Duitse spelers, zoals Deutsche Telekom met NVIDIA, ontwikkelen soevereine digitale infrastructuren om de technologische veiligheid en onafhankelijkheid van Duitse bedrijven te waarborgen, wat de prioriteit voor het beheersen van kritieke instrumenten illustreert. De betrokken werkgeversorganisaties vertegenwoordigen een aanzienlijk economisch gewicht, omvattend ongeveer 700 bedrijven en meer dan 180.000 werknemers in Noord-Duitsland, wat hun onderzoeksconclusies een aanzienlijke reikwijdte geeft.

De data-analyse bevestigt een onmiddellijke en substantiële strategische draai van de Noord-Duitse industrie, weg van zowel de commerciële als de digitale afhankelijkheid van Amerika. De dubbele strategie van het versterken van de digitale soevereiniteit en het reorganiseren van de toeleveringsketens toont een alomvattende aanpak voor het mitigeren van risico's verbonden aan politieke handelsinstabiliteit. De kritiek op de politieke blokkade van het Mercosur-akkoord legt een waargenomen divergentie bloot tussen industriële imperatieven en de snelheid van politieke implementatie binnen de Europese Unie. De economische geschiedenis leert dat protectionisme, zoals dat door de Verenigde Staten wordt gepromoot, kan leiden tot een wereldwijde handelsoorlog en economische vertraging, vergelijkbaar met de Hawley-Smoot-wet in de jaren dertig.