Lực lượng Dân chủ Syria và Damascus đạt thỏa thuận ngừng bắn toàn diện, sáp nhập SDF vào quân đội chính phủ

Vào thứ Sáu, ngày 30 tháng 1 năm 2026, một bước ngoặt quan trọng đã được xác nhận chính thức với thỏa thuận ngừng bắn toàn diện giữa Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) và Chính phủ Trung ương tại Damascus. Hiệp ước này, được ký kết sau nhiều tuần giao tranh căng thẳng, không chỉ yêu cầu chấm dứt ngay lập tức các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận mà còn vạch ra lộ trình tích hợp từng bước các đơn vị dân quân người Kurd vào cơ cấu của Quân đội Cộng hòa Ả Rập Syria. Sự kiện này đánh dấu một sự thay đổi chiến lược trong cuộc xung đột kéo dài nhiều năm, đồng thời mở rộng quyền kiểm soát của chính quyền Damascus đối với khu vực phía Đông Bắc đất nước.

Một trong những điều khoản cốt lõi của thỏa thuận là việc chuyển đổi các đơn vị người Kurd thành những lữ đoàn đặc biệt thuộc biên chế quân đội chính quy. Theo kế hoạch, một sư đoàn gồm ba lữ đoàn SDF sẽ được thành lập, cùng với một lữ đoàn độc lập hoạt động tại tỉnh Aleppo. Song song với đó, các lực lượng an ninh thuộc Bộ Nội vụ Syria sẽ được triển khai và tiếp quản quyền kiểm soát tại các thành phố trọng điểm như El-Hasaka và Qamishli, nơi trước đây sự hiện diện của họ bị hạn chế đáng kể. Hơn nữa, các cấu trúc hành chính của khu tự trị người Kurd sẽ được lồng ghép vào các cơ quan nhà nước Syria, đưa chính quyền địa phương ở phía Đông Bắc trở thành một phần của hệ thống chính trị thống nhất.

Thỏa thuận cũng thiết lập các cam kết quan trọng về mặt xã hội và dân sự cho cộng đồng người Kurd, bao gồm việc đảm bảo quyền giáo dục và các quyền công dân cơ bản, cũng như tạo điều kiện cho những người tị nạn trở về quê hương. Một điểm đáng chú ý là lực lượng Asayish, đơn vị an ninh nội bộ của SDF, sẽ được công nhận chính thức là lực lượng cảnh sát tự quản và được tích hợp vào hệ thống của Bộ Nội vụ Syria tại các khu vực Hasaka và Ain al-Arab. Tổng thống Syria Ahmed al-Sharaa, người đã đặt bút ký thỏa thuận ngừng bắn vào ngày 18 tháng 1, cũng đã chính thức công nhận tiếng Kurd là ngôn ngữ quốc gia và chọn ngày lễ Nowruz là một ngày lễ quốc gia của Syria.

Đặc phái viên Hoa Kỳ về Syria, ông Tom Barack, đã mô tả những thỏa thuận đạt được là một "bước ngoặt lịch sử và sâu sắc" trên con đường hướng tới hòa giải dân tộc và ổn định khu vực. Phản ứng từ cộng đồng quốc tế nhìn chung mang sắc thái lạc quan nhưng vẫn đầy thận trọng. Phía Đức, thông qua Bộ trưởng Ngoại giao Johann Wadephul, đã bày tỏ sự ủng hộ đối với tiến trình chính trị hướng tới việc tích hợp hòa bình và dần dần SDF vào một quân đội Syria có chủ quyền thống nhất. Tuy nhiên, một số nhà quan sát vẫn hoài nghi về quyết tâm thực hiện đầy đủ mọi điều khoản trong thỏa thuận của chính quyền Damascus.

Sự thành công của chiến lược chính trị - quân sự quy mô lớn này, vốn ảnh hưởng trực tiếp đến việc kiểm soát các tài sản năng lượng then chốt như các mỏ dầu khí ở phía Đông, sẽ phụ thuộc vào việc rút quân thực tế và sự tuân thủ nghiêm ngặt các cam kết, bao gồm cả vấn đề phân cấp quyền lực. Đối với Damascus, việc giành lại quyền kiểm soát hoàn toàn cơ sở hạ tầng năng lượng là yếu tố sống còn để khôi phục chủ quyền quốc gia. Trong khi đó, các tổ chức nhân đạo đang đặt nhiều kỳ vọng rằng sự hạ nhiệt căng thẳng này sẽ mở đường cho việc vận chuyển hàng cứu trợ không bị cản trở đến những người dân bị ảnh hưởng bởi các cuộc giao tranh gần đây.

Việc thực thi thỏa thuận này không chỉ là một phép thử đối với sự đoàn kết nội bộ của Syria mà còn là một tín hiệu gửi tới các cường quốc khu vực về một tương lai ổn định hơn. Nếu các bên duy trì được sự tin tưởng và thực hiện đúng lộ trình đã đề ra, đây có thể là khởi đầu cho một kỷ nguyên mới, nơi các mâu thuẫn sắc tộc và chính trị được giải quyết thông qua đối thoại thay vì vũ lực. Sự hội nhập của SDF vào quân đội chính phủ không chỉ củng cố sức mạnh quốc phòng mà còn góp phần quan trọng vào việc bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ của Syria trước những thách thức từ bên ngoài.