Tổng thống Trump tuyên bố chấm dứt mọi hoạt động thương mại với Tây Ban Nha do mâu thuẫn về căn cứ quân sự chống Iran

Vào ngày 3 tháng 3 năm 2026, Tổng thống Donald Trump đã chính thức tuyên bố ý định chấm dứt hoàn toàn các quan hệ thương mại với Tây Ban Nha. Quyết định chấn động này được đưa ra tại Washington, xuất phát trực tiếp từ việc chính phủ Madrid từ chối cho phép quân đội Hoa Kỳ tiếp cận các cơ sở quân sự chung để thực hiện các chiến dịch tác chiến nhắm vào Iran. Động thái này đánh dấu một bước lùi nghiêm trọng trong quan hệ ngoại giao và kinh tế giữa hai quốc gia đồng minh lâu năm.

Trong cuộc gặp với Thủ tướng Đức Friedrich Merz, Tổng thống Trump đã khẳng định mạnh mẽ: "Chúng tôi sẽ chấm dứt toàn bộ hoạt động thương mại với Tây Ban Nha. Chúng tôi không muốn có bất kỳ mối liên hệ nào với họ nữa." Quyết định quyết liệt này được đưa ra sau khi chính phủ Tây Ban Nha, dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Pedro Sánchez, đã công khai chỉ trích các cuộc không kích gần đây của Mỹ và Israel vào Iran, gọi đó là những hành động "nguy hiểm và không chính đáng". Sự từ chối của Tây Ban Nha tập trung vào hai địa điểm chiến lược quan trọng ở miền nam nước này: Căn cứ Hải quân Rota và Căn cứ Không quân Morón.

Ngoại trưởng Tây Ban Nha José Manuel Albares nhấn mạnh rằng việc sử dụng các căn cứ quân sự phải tuân thủ nghiêm ngặt thỏa thuận song phương và Hiến chương Liên Hợp Quốc. Ông tuyên bố các cơ sở này sẽ không được sử dụng cho bất kỳ mục đích nào không được quy định trong thỏa thuận hoặc trái với luật pháp quốc tế. Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Margarita Robles đã làm rõ rằng các căn cứ này chủ yếu là nơi đồn trú của các máy bay tiếp dầu Boeing KC-135 "Stratotanker". Hệ quả của sự bất đồng này là ít nhất 15 máy bay quân sự của Mỹ, phần lớn là máy bay tiếp dầu KC-135, đã rời khỏi lãnh thổ Tây Ban Nha vào cuối tuần qua, trong đó có ít nhất 7 chiếc đã được chuyển đến căn cứ không quân Ramstein tại Đức.

Phản ứng của thị trường tài chính trước sự leo thang địa chính trị này diễn ra vô cùng nhanh chóng và tiêu cực. Thị trường chứng khoán Tây Ban Nha đã chứng kiến một đợt sụt giảm mạnh mẽ, với quỹ iShares MSCI Spain ETF (mã niêm yết: EWP) giảm tới 5,6% vào giữa ngày thứ Ba, ngày 3 tháng 3 năm 2026, ngay sau thông báo chính thức từ Nhà Trắng. Cần lưu ý rằng tính đến ngày 2 tháng 3 năm 2026, giá trị tài sản ròng (NAV) của quỹ ETF này đứng ở mức 55,99 USD. Sự sụt giảm này phản ánh nỗi lo ngại sâu sắc của các nhà đầu tư về việc đứt gãy đột ngột các mối liên kết thương mại với một đối tác kinh tế hàng đầu.

Tổng thống Trump đã tận dụng sự việc này để chỉ trích Tây Ban Nha cùng các thành viên khác trong khối NATO vì không đáp ứng các tiêu chuẩn về chi tiêu quốc phòng, nhắc lại những cảnh báo mà ông đã đưa ra từ cuối năm 2025. Thủ tướng Đức Friedrich Merz, trong cuộc hội đàm với Trump, cũng bày tỏ sự ủng hộ đối với nhu cầu giải quyết dứt điểm tình hình căng thẳng liên quan đến Iran. Ngay lập tức, Tổng thống Trump đã chỉ thị cho Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent thực hiện các biện pháp đình chỉ mọi giao dịch tài chính với Tây Ban Nha. Sự kiện này làm nổi bật những rạn nứt sâu sắc trong nội bộ liên minh NATO, khi các tranh chấp về chiến lược quân sự tại Trung Đông đã biến thành các biện pháp trừng phạt kinh tế trực tiếp nhắm vào một quốc gia thành viên.