Phần Lan giữ vững ngôi vương quốc gia hạnh phúc nhất thế giới năm thứ 9 liên tiếp theo Báo cáo Hạnh phúc Thế giới 2026

Vào ngày 19 tháng 3 năm 2026, Báo cáo Hạnh phúc Thế giới năm 2026 đã chính thức được công bố, đánh dấu năm thứ chín liên tiếp Phần Lan giữ vững vị trí dẫn đầu trong bảng xếp hạng các quốc gia hạnh phúc nhất hành tinh. Công trình nghiên cứu này là kết quả của sự hợp tác giữa Trung tâm Nghiên cứu Phúc lợi của Đại học Oxford, tổ chức Gallup và Mạng lưới Giải pháp Phát triển Bền vững của Liên Hợp Quốc. Dựa trên những đánh giá tự thân về chất lượng cuộc sống từ khoảng 100.000 người tham gia khảo sát tại 147 quốc gia và vùng lãnh thổ, Phần Lan đã ghi nhận mức điểm trung bình ấn tượng là 7,764 trên thang điểm 10, một con số khẳng định sự bền vững của mô hình phúc lợi quốc gia này.

Những yếu tố then chốt giúp Phần Lan duy trì vị thế dẫn đầu bao gồm sự kết hợp hài hòa giữa chỉ số GDP bình quân đầu người cao, hệ thống phân phối thu nhập công bằng, mạng lưới an sinh xã hội đáng tin cậy và tuổi thọ khỏe mạnh của người dân. Các quốc gia Bắc Âu một lần nữa chiếm ưu thế trong top 10, với Iceland đứng ở vị trí thứ hai và Đan Mạch giữ vị trí thứ ba. Đáng chú ý, Costa Rica đã có bước tiến vượt bậc khi đạt vị trí thứ 4, thứ hạng cao nhất trong lịch sử của quốc gia này và cũng là kết quả tốt nhất từ trước đến nay đối với khu vực Mỹ Latinh. Giáo sư kinh tế Jan-Emmanuel De Neve từ Đại học Oxford nhận định rằng thành công này bắt nguồn từ nguồn vốn xã hội dồi dào và các mối liên kết cộng đồng bền chặt đặc trưng của khu vực.

Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra một sự mâu thuẫn đáng lo ngại về chỉ số hạnh phúc của giới trẻ tại một số quốc gia phương Tây. Trong khi mức độ hài lòng của thanh thiếu niên trên toàn cầu có xu hướng tăng, thì tại Hoa Kỳ (xếp thứ 23), Canada (xếp thứ 25) và Vương quốc Anh (xếp thứ 29), chỉ số tự đánh giá cuộc sống của những người dưới 25 tuổi đã sụt giảm nghiêm trọng trong thập kỷ qua. Các nhà nghiên cứu liên kết sự suy giảm này với việc sử dụng mạng xã hội quá mức. Cụ thể, những trẻ em gái ở độ tuổi 15 dành từ 5 giờ trở lên mỗi ngày cho các nền tảng trực tuyến thường có mức độ hài lòng thấp hơn hẳn, trong khi những người sử dụng dưới một giờ mỗi ngày lại có chỉ số phúc lợi cao nhất.

Trước thực trạng này, một số chính phủ đã bắt đầu triển khai các biện pháp lập pháp quyết liệt để bảo vệ thế hệ trẻ. Điển hình là Australia, quốc gia đã ban hành lệnh cấm sử dụng mạng xã hội đối với người dưới 16 tuổi vào năm ngoái. Các tác giả của báo cáo, bao gồm Jonathan Haidt và Zach Rausch, đã phân tích rằng những nền tảng sử dụng thuật toán gợi ý nội dung và các bài đăng từ những người có sức ảnh hưởng (influencers) là nguyên nhân gây ra nhiều vấn đề nhất, do chúng kích thích tâm lý so sánh xã hội tiêu cực. Ngược lại, những nền tảng tập trung vào giao tiếp trực tiếp giữa người với người lại cho thấy những tác động tích cực hơn đối với sức khỏe tinh thần và sự gắn kết xã hội.

Ở quy mô toàn cầu, Afghanistan tiếp tục đứng ở vị trí cuối cùng của bảng xếp hạng, một minh chứng cho thấy xung đột và bất ổn chính trị vẫn là những rào cản lớn nhất đối với hạnh phúc con người. Ấn bản năm 2026, được biên tập bởi Jeffrey D. Sachs và Richard Layard, cũng đi sâu vào phân tích ảnh hưởng của niềm tin, lòng vị tha và nhận thức về tham nhũng đối với phúc lợi chung của cộng đồng. Lari Hokkanen từ Đại học Helsinki nhấn mạnh rằng chỉ số này đo lường sự đánh giá nhận thức về mức độ hài lòng lâu dài với cuộc sống thay vì chỉ là những trạng thái cảm xúc nhất thời. Ông cũng chỉ rõ rằng mô hình Bắc Âu dựa trên nền tảng ổn định xã hội và một hệ giá trị văn hóa đặc trưng luôn coi trọng sự chừng mực và cân bằng.