Tại những hành lang yên tĩnh của tòa nhà Cục Dự trữ Liên bang trên Đại lộ Hiến pháp, bầu không khí hôm nay dường như đang trở nên nặng nề hơn bao giờ hết. Jerome Powell dường như đang chủ trì một trong những cuộc họp cuối cùng của mình trên cương vị Chủ tịch. Theo dữ liệu vừa được công bố cách đây 45 phút, cơ quan quản lý này nhiều khả năng sẽ giữ nguyên mức lãi suất cơ bản. Quyết định này, dù thoạt nhìn chỉ mang tính kỹ thuật, nhưng thực chất có khả năng tái phân bổ các dòng tài chính trên toàn cầu, tác động trực tiếp đến tiền tệ, đầu tư và chiến lược kinh tế của nhiều quốc gia vốn đang phụ thuộc vào sự ổn định của hệ thống tài chính Mỹ.
Những gì đang diễn ra không chỉ ảnh hưởng riêng tới nội bộ nước Mỹ. Các dòng vốn toàn cầu đang dịch chuyển theo những tín hiệu từ Washington, giống như những mạt sắt bị thu hút bởi một thỏi nam châm cực mạnh. Đối với các thị trường mới nổi, nơi các khoản nợ thường được tính bằng đồng USD, việc duy trì lãi suất ở mức cao đồng nghĩa với việc áp lực lên nội tệ gia tăng và nguy cơ thoái vốn kéo dài. Ngược lại, các ngân hàng trung ương tại châu Âu và châu Á cũng buộc phải dõi theo từng bước đi của Fed để điều chỉnh chính sách của chính họ. Sự đề cử Kevin Warsh, người hiện đang bước vào giai đoạn phê chuẩn then chốt, càng củng cố thêm cảm giác về một bước ngoặt lớn: kỷ nguyên của Powell, vốn bắt đầu từ chính quyền này và tiếp tục sang chính quyền khác, đang dần đi đến hồi kết.
Powell đã dẫn dắt định chế này vượt qua hàng loạt thử thách chưa từng có, luôn phải cân bằng giữa nhiệm vụ kiềm chế lạm phát và duy trì thị trường việc làm. Cách tiếp cận của ông luôn thận trọng và dựa trên dữ liệu thực tế, điều này không ít lần gây ra sự bất bình cho cả phe cánh tả lẫn cánh hữu. Giờ đây, khi ứng viên Warsh – người vốn nổi tiếng với những mối liên hệ với chính quyền Cộng hòa trước đây – đang tiến gần hơn đến chiếc ghế Chủ tịch, thị trường đang cố gắng dự đoán xem liệu đường lối cũ sẽ được duy trì hay sẽ có những định hướng mới được ưu tiên. Các nguồn tin từ Reuters và Associated Press đều thống nhất rằng cuộc họp hôm nay có lẽ là phiên họp cuối cùng theo định dạng hiện tại, qua đó nhấn mạnh tính biểu tượng của thời điểm này.
Sâu xa hơn là một bài toán thể chế lâu đời: Cục Dự trữ Liên bang có thể duy trì sự độc lập đến mức nào trong kỷ nguyên phân cực chính trị gay gắt. Mỗi tân Chủ tịch mang đến không chỉ phong cách lãnh đạo mà còn là một triết lý riêng trong việc cân bằng giữa lạm phát và tăng trưởng. Warsh, nếu được chính thức phê chuẩn, có thể sẽ thay đổi trọng tâm theo hướng linh hoạt hơn. Tuy nhiên, bất kỳ sự thay đổi đột ngột nào cũng tiềm ẩn rủi ro: thị trường vốn không bao giờ dung thứ cho những điều bất ngờ. Đó là lý do tại sao quyết định giữ nguyên lãi suất ngày hôm nay có vẻ như là một nỗ lực nhằm để lại một không gian ổn định cho người kế nhiệm.
Việc nhìn lại quá khứ cũng rất hữu ích, khi chỉ một tín hiệu thay đổi chính sách của Fed cũng từng gây ra những cơn bão thực sự trên các thị trường thế giới, khiến dòng vốn tháo chạy hoảng loạn khỏi các nền kinh tế đang phát triển. Tình hình hiện tại dù đã khác, nhưng cơ chế vận hành vẫn vậy: ngân hàng trung ương Mỹ vẫn đóng vai trò là người lĩnh xướng cho cả dàn nhạc tài chính. Trong khi Powell đang thực hiện những bước đi cuối cùng trong nhiệm kỳ của mình, các ngân hàng trung ương từ Mỹ Latinh đến Đông Nam Á vẫn đang theo dõi sát sao từng tín hiệu, bởi họ hiểu rằng khả năng kích thích tăng trưởng của chính mình phụ thuộc trực tiếp vào việc đồng USD sẽ giữ vững vị thế đến mức nào.
Sau cùng, cuộc họp này là một lời nhắc nhở rằng trong nền kinh tế hiện đại, không có vấn đề nào thực sự chỉ mang tính nội bộ. Một quyết định được đưa ra tại một căn phòng ở Washington sẽ ngay lập tức trở thành một cơn gió mang theo những hệ quả lan tỏa khắp các châu lục, buộc các chính phủ phải xem xét lại ngân sách và các nhà đầu tư phải thay đổi ưu tiên. Kỷ nguyên của Powell sắp khép lại, nhưng nhịp điệu mà ông đã thiết lập sẽ còn vang vọng rất lâu nữa tại những ngóc ngách bất ngờ nhất của hệ thống tài chính toàn cầu.
