General Motors (GM), Ford và Stellantis đang đứng trước cơ hội thu hồi khoảng 20 tỷ USD từ các khoản hoàn thuế quan, một nguồn lợi nhuận bất ngờ bắt nguồn từ các sắc thuế đánh vào thép, nhôm và phụ tùng ô tô nhập khẩu. Khoản tiền khổng lồ này hứa hẹn sẽ tạo ra một cú hích tài chính quan trọng cho ba gã khổng lồ ngành xe hơi Detroit trong bối cảnh cuộc đua xe điện đang ngày càng khốc liệt.
Theo các báo cáo từ Automotive News, diễn biến này liên quan trực tiếp đến các biểu thuế theo Mục 232 được áp dụng từ năm 2018 với mục tiêu bảo hộ sản xuất kim loại trong nước. Trong suốt thời gian qua, các nhà sản xuất ô tô đã phải chi trả hàng tỷ USD tại biên giới khi nhập khẩu các linh kiện thiết yếu cho các nền tảng xe chung — hệ thống khung gầm quyết định mọi thứ từ chất lượng vận hành đến độ an toàn khi xảy ra va chạm.
Một phán quyết thương mại gần đây của Hoa Kỳ đã chính thức mở đường cho việc hoàn trả các khoản thuế này, giúp doanh nghiệp lấy lại số tiền đã nộp trong nhiều năm qua đối với các mặt hàng nhập khẩu phục vụ dây chuyền lắp ráp. Thực tế, các sắc thuế này từng làm tăng chi phí đầu vào thêm 25% đối với thép và 10% đối với nhôm, gây ra hiệu ứng dây chuyền trên toàn bộ chuỗi cung ứng. Các hãng xe tại Detroit đã phải chấp nhận chịu lỗ hoặc giảm biên lợi nhuận để giữ thế cạnh tranh trước các dòng xe nhập khẩu ít chịu thuế từ Châu Âu và Châu Á.
Trước khi có phán quyết hoàn thuế, áp lực thuế quan đã bóp nghẹt lợi nhuận của các hãng xe trong giai đoạn chuyển đổi sang kỷ nguyên điện hóa. Mẫu xe bán tải điện Ford F-150 Lightning, được xây dựng trên nền tảng F-Series danh tiếng, đã chứng kiến chi phí khung và vỏ pin tăng vọt do giá kim loại đắt đỏ. Tương tự, nền tảng pin Ultium của GM — cấu trúc pin mô-đun cho phép mở rộng phạm vi hoạt động của xe điện — cũng đối mặt với những rào cản tài chính tương tự, trực tiếp làm chậm tiến độ ra mắt các mẫu xe mới.
Sự bổ sung nguồn vốn này có ý nghĩa sống còn khi các nhà sản xuất Mỹ đang nỗ lực đối đầu với kiến trúc 800 volt của Tesla, vốn cho phép sạc pin nhanh như vòi rồng, và các loại pin LFP của BYD với ưu thế về tuổi thọ. Số tiền hoàn lại có thể được tái đầu tư vào việc phát triển pin thể rắn hoặc các hệ thống hỗ trợ lái xe nâng cao (ADAS) sử dụng radar, lidar và camera để hỗ trợ di chuyển bán tự động trên đường cao tốc.
Những tác động này còn lan tỏa rộng hơn khi nguồn vốn đầu tư tăng lên đồng nghĩa với việc đẩy nhanh tiến độ nâng cấp các nhà máy, điển hình như cơ sở sản xuất xe điện trị giá 11 tỷ USD của Ford tại Tennessee. Điều này giúp các hãng xe đối phó tốt hơn với việc tăng lương cho công nhân và tình trạng tồn kho hàng hóa. So với giai đoạn 2018-2020, khi thuế quan buộc các hãng phải chuyển dịch sản xuất sang Mexico làm tăng chi phí logistics, thì đây là một lợi thế cạnh tranh rất lớn.
Đối với người tiêu dùng, câu hỏi quan trọng nhất là liệu điều này có giúp giảm giá xe hay không? Câu trả lời nằm ở những lợi ích gián tiếp. Khoản hoàn thuế có thể giúp giảm bớt tình trạng tăng giá sốc trên các dòng xe điện, nơi mà chi phí kim loại từng khiến mỗi chiếc xe đắt thêm từ 1.000 đến 2.000 USD trước khi có chính sách hoàn thuế. Trải nghiệm sử dụng hàng ngày cũng sẽ được cải thiện nếu nguồn kinh phí này được dùng để tối ưu hóa hệ thống treo ổn định hơn hoặc điều chỉnh khoảng sáng gầm xe linh hoạt.
Các dòng xe tải đường trường như Silverado EV có thể mang lại cảm giác lái đầm chắc hơn ở tốc độ cao nhờ hệ thống phân bổ mô-men xoắn chính xác đến từng bánh xe. Trong khi đó, các gia đình ở đô thị sẽ được hưởng lợi từ những tiện ích thực tế như khoang chứa đồ phía trước (frunk) rộng rãi trên các xe sử dụng nền tảng Ultium. Dù các báo cáo chưa đưa ra con số giảm giá cụ thể, nhưng sự cải thiện về chất lượng kỹ thuật là điều chắc chắn.
Trong tương lai, bước ngoặt tài chính này sẽ củng cố vị thế của các nhà sản xuất Hoa Kỳ trước các kịch bản chiến tranh thương mại tiềm tàng. Người mua xe giờ đây có thể đứng trước lựa chọn: một chiếc Ford Expedition đầy tự tin với hệ thống treo êm ái được trợ lực từ nguồn vốn mới, hay một chiếc xe nhập khẩu không có lợi thế này. Các báo cáo tài chính quý 1 sắp tới sẽ là thời điểm quan trọng để xác định lại khả năng tiếp cận xe điện trong một thế giới mà phạm vi hoạt động 400 dặm đang dần trở thành tiêu chuẩn.
