Waarom de nieuwe generatie opnieuw voor Bach kiest

Pianist en dirigent Morgan Icardi bereidt de release voor van zijn tweede studioalbum GOLDBERG VARIATIONS, dat gepland staat voor 17 april 2026 op het label Musica Viva / Egea Music. Centraal in deze opname staat een piano-interpretatie van een van de meest geconcentreerde werken van Johann Sebastian Bach.

Deze release zet de lijn van zijn debuutalbum Mozart Across Boundaries (2021) voort, maar gaat een stap dieper — de ruimte van de innerlijke tijd in.

Volgens de musicus is de keuze voor Bach ingegeven door de wens een dialoog te creëren tussen verleden en heden, en de luisteraar te herinneren aan het vermogen van muziek om de aandacht terug te brengen naar het luisterproces zelf.

Vandaag de dag klinkt dat bijzonder actueel.

✦ Kernnotitie 1 — Bach als muziek van de concentratie

De Goldbergvariaties worden zelden bij toeval gekozen.

Het is geen concertant gebaar. Het is een daad van innerlijke discipline.

De muziek van Bach vereist:

stilte
aandacht
ademhaling
tijd

Daarom wordt de uitvoering van deze cyclus steeds vaker gezien als een vorm van verzet tegen de versnelling van de moderne wereld. Niet ertegen — maar er middenin.

✦ Kernnotitie 2 — Waarom juist de «Goldberg Variations»

De Goldberg Variations zijn een werk over structuur. Maar niet alleen over de muzikale.

Het is de architectuur van het geheugen.

Eén thema keert steeds weer terug — veranderend, verdiepend, zich anders openbarend. In die zin doet de cyclus denken aan de beweging van het bewustzijn dat naar stabiliteit zoekt te midden van verandering.

Voor een vertolker in de 21e eeuw is dit een bijzonder belangrijk gebaar: de muziek van het tijdperk niet versnellen, maar haar juist de diepte van de tijd teruggeven.

✦ Kernnotitie 3 — Piano in plaats van klavecimbel

Oorspronkelijk werd de cyclus geschreven voor klavecimbel. De keuze voor piano is tegenwoordig al een interpretatie op zich.

De piano voegt toe:

ademhaling
gradatie in de klankmassa
ruimtelijke diepte

Zo klinkt Bach niet als een museumvorm, maar als een hedendaags gesprek.

✦ Kernnotitie 4 — Bach als dialoog met het tijdperk van de snelheid

Morgan Icardi spreekt over de muziek van Bach als een uitnodiging om te vertragen en de tijd opnieuw te ervaren.

Dat is een belangrijke gedachte. Tegenwoordig dient muziek steeds vaker als begeleiding bij beweging.

Bach brengt de luisteraar — juist omgekeerd — terug naar een staat van aanwezigheid.

En precies daarom verschijnen er in verschillende decennia steeds weer nieuwe opnames van de Goldberg Variations: elk tijdperk hoort er zijn eigen vraag in.

✦ Kernnotitie 5 — De jonge generatie en de keuze voor Bach

Het is bijzonder interessant dat een jonge musicus zich tot deze cyclus wendt.

Icardi begon op vijfjarige leeftijd met pianolessen in Los Angeles, studeerde later aan het Massachusetts Institute of Technology en won de Ferenc Fricsay Conducting Workshop & Competition (2022); zo combineert hij het analytische denken van een dirigent met de kamermuzikale concentratie van een pianist.

In deze verbinding schuilt een teken des tijds: de nieuwe generatie keert niet terug naar Bach uit traditie — maar uit noodzaak.

Waarom vandaag weer Bach?

Omdat Bach staat voor muziek van standvastigheid te midden van verandering. Hij beschrijft niet de emotie van het moment.

Hij schept een ruimte waarin het moment helder wordt.

En precies daarom klinken de Goldberg Variations vandaag de dag niet als een historisch werk, maar als een oefening in aandacht.

Wat heeft deze gebeurtenis toegevoegd aan de klank van de planeet?

Dat jonge musici zich tegenwoordig tot Johann Sebastian Bach wenden, klinkt als een teken des tijds: zelfs in een wereld van hoge snelheid geeft muziek de mens opnieuw het vermogen om diep te luisteren en werkelijk in het moment te zijn.

Zoals Bach schreef:

"Het doel en de uiteindelijke bestemming van alle muziek is niets anders dan de verheerlijking van een hogere orde en de vernieuwing van de menselijke ziel."

En daarom wordt elke nieuwe uitvoering van de Goldberg Variations niet alleen een interpretatie van het verleden — maar een gebaar van aandacht voor het heden.