Kỷ lục 18 triệu USD cho kiệt tác „Yashoda và Krishna“: Cột mốc mới của hội họa Ấn Độ tại Mumbai

Thế giới nghệ thuật vừa chứng kiến một bước ngoặt lịch sử tại phiên đấu giá mùa xuân của Saffronart diễn ra ở Mumbai. Tác phẩm kiệt tác mang tên „Yashoda và Krishna“ của danh họa lừng danh Raja Ravi Varma, được sáng tác vào những năm 1890, đã được gõ búa với mức giá gây sốc 167,2 crore rupee (tương đương khoảng 18 triệu USD). Sự kiện này không chỉ đơn thuần là một cuộc giao dịch thương mại lớn mà còn là một khoảnh khắc huy hoàng, viết nên trang sử mới đầy tự hào cho nền hội họa Ấn Độ.

Cả khán phòng đấu giá đã bùng nổ trong những tràng pháo tay không ngớt khi tiếng búa cuối cùng vang lên, xác lập kỷ lục tuyệt đối cho một tác phẩm của nghệ sĩ Ấn Độ trên thị trường đấu giá công khai. Việc bán thành công bức tranh này không chỉ phá vỡ các kỷ lục trước đó mà còn báo hiệu một kỷ nguyên mới, nơi nghệ thuật Ấn Độ khẳng định vị thế xứng đáng của mình bên cạnh các kiệt tác hàng đầu thế giới.

Mức giá của „Yashoda và Krishna“ đã vượt xa kỷ lục cũ được thiết lập vào năm 2025 bởi tác phẩm của họa sĩ M. F. Husain, vốn được bán với giá 118 crore rupee (13,8 triệu USD) tại nhà đấu giá Christie’s. Đáng chú ý, giá trị cuối cùng của bức tranh cao hơn gấp đôi so với ước tính ban đầu là 80–120 crore rupee (8,6–12,9 triệu USD), một kết quả nằm ngoài dự đoán ngay cả đối với những chuyên gia kỳ cựu nhất trên thị trường nghệ thuật.

Chủ nhân mới của bức tranh là Tiến sĩ Cyrus S. Poonawalla, một nhà công nghiệp và nhà từ thiện nổi tiếng người Ấn Độ, đồng thời là người sáng lập Viện Huyết thanh Ấn Độ (Serum Institute of India). Ông khẳng định rằng tác phẩm quý giá này sẽ được giữ lại tại quê hương và sẽ được trưng bày công khai định kỳ để người dân có cơ hội chiêm ngưỡng.

Vì bức tranh mang tư cách là „Báu vật Nghệ thuật Quốc gia“ theo quy định của Đạo luật Cổ vật và Bảo vật Nghệ thuật năm 1972 (Antiquities and Art Treasures Act, 1972), việc xuất khẩu tác phẩm ra khỏi biên giới Ấn Độ là không thể thực hiện được về mặt pháp lý. Điều này đảm bảo rằng kiệt tác sẽ mãi mãi là tài sản tinh thần của công chúng Ấn Độ và các thế hệ mai sau.

Về mặt nội dung, bức tranh „Yashoda và Krishna“ được thực hiện vào những năm 1890, giai đoạn thăng hoa nhất trong sự nghiệp của Raja Ravi Varma. Tác phẩm ghi lại một khoảnh khắc đầy xúc động trong thần thoại Ấn Độ giáo: cậu bé Krishna đang trò chuyện cùng mẹ nuôi Yashoda trong khi bà đang bận rộn với công việc vắt sữa bò.

Bức họa được thể hiện theo phong cách hiện thực với kỹ thuật xử lý ánh sáng và bóng tối (chiaroscuro) vô cùng điêu luyện, thể hiện một sự kết hợp độc bản giữa:

• Kỹ thuật vẽ sơn dầu hàn lâm đặc trưng của châu Âu;
• Chủ đề thần thoại sâu sắc của văn hóa Ấn Độ;
• Chiều sâu cảm xúc mãnh liệt trong cách dẫn chuyện bằng hình ảnh.

Raja Ravi Varma (1848–1906) là một trong những nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn nhất trong lịch sử nghệ thuật Ấn Độ. Những đóng góp của ông không chỉ dừng lại ở việc kết hợp trường phái hàn lâm phương Tây với thẩm mỹ truyền thống, mà còn bao gồm việc phổ biến các chủ đề cổ điển thông qua kỹ thuật in thạch bản, giúp nghệ thuật tiếp cận được với đông đảo quần chúng nhân dân.

Ông cũng là người đặt nền móng cho sự phục hưng văn hóa dân tộc vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, đồng thời tạo ra một ngôn ngữ thị giác đặc trưng cho nghệ thuật Ấn Độ. Việc bán thành công bức tranh với giá kỷ lục phản ánh sự trưởng thành vượt bậc của thị trường nghệ thuật nội địa, cũng như sự quan tâm ngày càng lớn từ các nhà sưu tập quốc tế đối với hội họa Ấn Độ thế kỷ 19.

Thành công rực rỡ của phiên đấu giá này cho thấy sức hấp dẫn đầu tư ngày càng tăng của các tác phẩm kinh điển và củng cố vị thế của các nhà đấu giá Ấn Độ trên trường quốc tế. Đặc biệt, nó xác nhận tầm ảnh hưởng ngày càng mạnh mẽ của Saffronart với tư cách là một đơn vị chủ chốt trong phân khúc nghệ thuật Nam Á.

Bà Minal Vazirani, Chủ tịch và đồng sáng lập của Saffronart, đã chia sẻ về sự kiện này: „Nghệ thuật vĩ đại luôn có khả năng tự khẳng định giá trị vĩnh cửu của mình. Kỷ lục mới của Raja Ravi Varma không chỉ nhấn mạnh sức mạnh của thị trường nghệ thuật mà còn thiết lập một tiêu chuẩn mới cho di sản Ấn Độ. Đây không chỉ là một cột mốc thị trường, mà còn là lời nhắc nhở mạnh mẽ về sức cộng hưởng văn hóa và cảm xúc bền bỉ của nghệ thuật nước nhà“.