Nghiên cứu 2025 Liên Kết Ý Thức Với Tương Tác Trường Điểm Không Theo Mô Hình QED

Các nghiên cứu khoa học tiên tiến trong năm 2025 đang tập trung vào việc lý giải ý thức con người thông qua khuôn khổ của Vật lý Điện Động Lực Học Lượng Tử (QED). Trọng tâm của các công trình này là mô hình lý thuyết TRAZE, đề xuất rằng ý thức nảy sinh từ sự ghép nối cộng hưởng của não bộ với Trường Năng Lượng Điểm Không (ZPF), một đại dương năng lượng dao động vô tận trong chân không.

Những phát hiện này, được trình bày tại các hội nghị như MoC6 ở Sapporo vào tháng 10 năm 2025, tạo ra một cầu nối giữa các đặc điểm thần kinh học của ý thức và khuôn khổ QED, cung cấp nguồn lực phương pháp luận để giải thích nguồn gốc của các quá trình chuyển pha và động lực học tới hạn. Các trạng thái ý thức được cho là gắn liền với các mô hình hoạt động đồng bộ tầm xa, thể hiện các đặc điểm của tính tới hạn tự tổ chức; sự cân bằng này, khi bị phá vỡ (ví dụ, do tác dụng của thuốc mê), dẫn đến sự biến mất của trạng thái ý thức.

Cơ chế cốt lõi được đề xuất liên quan đến sự tương tác cộng hưởng giữa ZPF và glutamate, chất dẫn truyền thần kinh phong phú nhất trong não, diễn ra bên trong các cột vi thể vỏ não. Các cột vi thể này, ước tính chứa khoảng 100 tế bào thần kinh, được xem là các ăng-ten lý tưởng để điều khiển tương tác này, khuếch đại các chế độ ZPF liên quan về mặt động lực học. Viện Nghiên cứu DIWISS ở Đức là một trong những cơ sở đi đầu trong lĩnh vực này, với các ấn phẩm từ năm 2024 và 2025 làm nổi bật công trình của họ trong việc tìm kiếm một nền tảng vật lý cho cơ chế giả định này.

Hệ quả trực tiếp của sự ghép nối cộng hưởng glutamate-ZPF là sự khuếch đại các chế độ ZPF cụ thể, dẫn đến kết luận rằng ZPF là yếu tố then chốt để hiểu ý thức, và các đặc điểm riêng biệt của các quá trình thần kinh sinh lý liên quan đến trải nghiệm ý thức là sự điều chỉnh ZPF. Bối cảnh rộng hơn cho nghiên cứu này là sự bế tắc kéo dài của 'vấn đề khó' về ý thức, thách thức mà khoa học thần kinh truyền thống, vốn mô hình hóa não bộ như một máy tính cổ điển, gặp khó khăn trong việc giải quyết.

Sự phát triển của Trí tuệ Nhân tạo (AI) trong năm 2025 càng làm tăng tính cấp thiết của việc hiểu rõ ý thức để phát triển Trí tuệ Nhân tạo Tổng quát (AGI). Các mô hình khác, như lý thuyết Orch OR của Sir Roger Penrose và Stuart Hameroff, trước đây tập trung vào các quá trình lượng tử bên trong vi ống, cho thấy sự quan tâm lâu dài đến các hiện tượng lượng tử trong sinh học. Các nghiên cứu gần đây, bao gồm cả nghiên cứu từ Đại học Chapman, gợi ý rằng hành động tự chủ đòi hỏi cả tài nguyên lượng tử và cổ điển, cho thấy trí tuệ có thể nằm ở vùng giao thoa giữa hai chế độ này.

Về mặt thể chế, Chiến lược Công nghệ Lượng tử Quốc gia Tây Ban Nha giai đoạn 2025-2030, được công bố vào ngày 24 tháng 4 năm 2025, đã cam kết đầu tư khoảng 808 triệu euro, với sự tham gia của các Bộ trưởng Óscar López và Diana Morant tại Diễn đàn Công nghệ Toàn cầu của OECD ở Madrid. Khoản đầu tư này, được hỗ trợ bởi các quỹ FEDER và Kế hoạch Phục hồi, Chuyển đổi và Khả năng phục hồi của Tây Ban Nha, nhằm mục đích củng cố hệ sinh thái lượng tử quốc gia. Thách thức lớn nhất được thừa nhận là môi trường não bộ 'ấm, ẩm và nhiều nhiễu' khiến việc xác minh thực nghiệm các hiệu ứng lượng tử tinh tế trở nên cực kỳ khó khăn, do đó phần lớn công việc hiện tại vẫn mang tính lý thuyết hoặc tương quan.