Ánh sáng lạ và chấn động mạnh gần Bari: Cuộc điều tra vật thể rơi tại Apulia giữa bối cảnh hoạt động địa chấn gia tăng

Vào đêm từ thứ Bảy đến Chủ Nhật, rạng sáng ngày 11 tháng 1 năm 2026, cư dân tại nhiều khu định cư ở miền Nam nước Ý, bao gồm cả các khu vực lân cận thành phố Bari thuộc vùng Apulia, đã bị đánh thức bởi một âm thanh cực lớn giống như sóng xung kích đi kèm với những rung chấn dữ dội. Những lo ngại ban đầu của người dân, được chia sẻ rầm rộ trên các mạng xã hội, xoay quanh các giả thuyết về một trận động đất, một vụ nổ lớn hoặc thậm chí là một sự cố quân sự nghiêm trọng. Trước tình hình đó, chính quyền các đô thị Turi, Casamassima và Valenzano đã nhanh chóng phản hồi trước hàng loạt cuộc gọi và yêu cầu làm rõ từ phía công dân.

Sáng sớm sau khi sự việc xảy ra, tại một vườn cây ô liu được cho là điểm tiếp đất của vật thể, người ta đã phát hiện một hố sụt (crater) cùng các mảnh vỡ có cấu trúc tương tự như vật liệu từ không gian. Phát hiện này đã trở thành căn cứ quan trọng để các cơ quan chức năng chính thức mở cuộc điều tra. Các camera giám sát trong khu vực đã ghi lại được một quầng sáng rực rỡ trên bầu trời, ngay sau đó là những dao động mạnh được cảm nhận như một vụ nổ, cho thấy sự kiện này mang nguồn năng lượng rất lớn. Tại hiện trường vụ va chạm, các chuyên gia còn tìm thấy những dấu vết cháy sém trên thân cây ô liu, được cho là hệ quả từ nhiệt độ cực cao khi vật thể va chạm với mặt đất. May mắn thay, không có báo cáo nào về thiệt hại vật chất nghiêm trọng hay thương vong về người.

Cơ quan Vũ trụ Ý (ASI) đã nhanh chóng bắt tay vào việc nghiên cứu các mảnh vỡ thu thập được tại hiện trường. Tính đến ngày 13 tháng 1 năm 2026, các chuyên gia vẫn chưa đưa ra xác nhận chính thức về nguồn gốc thiên thạch của số vật liệu này vì quá trình phân tích chuyên sâu vẫn đang được tiến hành. Việc thiếu hụt thông tin chính thức ngay lập tức đã tạo điều kiện cho các tin đồn và giả thuyết không căn cứ lan truyền mạnh mẽ trên các nền tảng mạng xã hội, gây ra sự tò mò lẫn lo lắng trong dư luận địa phương.

Khu vực miền Nam nước Ý vốn đã có tiền lệ về các hiện tượng thiên văn tương tự trong quá khứ. Một sự cố tương đương từng được ghi nhận vào năm 2024 tại khu vực thành phố Matera, liên quan đến một thiên thạch được đặt tên là "San Valentino". Sự kiện trước đó đã được ghi chép tỉ mỉ bởi dự án PRISMA, mạng lưới quan sát thiên thạch hệ thống đầu tiên của Ý do Viện Vật lý Thiên văn Quốc gia (INAF) điều phối. Dự án PRISMA sử dụng khoảng 50 camera chuyên dụng để thực hiện phương pháp tam giác đạc, từ đó xác định quỹ đạo của các quả cầu lửa và khoanh vùng khu vực rơi của các mảnh vỡ. Ví dụ, trong vụ thiên thạch Matera rơi vào ngày 14 tháng 2 năm 2023, đội ngũ PRISMA đã tính toán chính xác vùng rơi rộng 8 km vuông, dẫn đến việc tìm thấy hơn 110 gram vật liệu quý giá.

Dưới góc độ khoa học hành tinh, vào năm 2024, trên núi Gariglione thuộc vùng Calabria, các nhà nghiên cứu cũng đã phát hiện một mảnh thiên thạch cực kỳ hiếm gặp. Mảnh vỡ này chứa các chuẩn tinh (quasicrystals) và các hợp kim nhôm-đồng bất thường, đánh dấu trường hợp thứ ba thuộc loại này được tìm thấy trên phạm vi toàn cầu. Cuộc nghiên cứu về thiên thạch tại Calabria có sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà khoa học từ Đại học Bari, Đại học Florence và Cơ quan Vũ trụ Ý (ASI), điều này càng khẳng định giá trị khoa học to lớn và sự quan tâm đặc biệt của giới chuyên gia đối với khu vực này.

Song song với các hoạt động phân tích mẫu vật tìm thấy gần Bari, các trạm quan trắc địa chấn cũng đã ghi nhận hai sự kiện địa chất riêng biệt vào cùng ngày 10 tháng 1 năm 2026. Cụ thể, một trận động đất có độ lớn 2.4 đã xảy ra ngoài khơi bờ biển Barletta, được phân loại là chấn động "rất yếu" với tâm chấn nông ở độ sâu 6 km. Tuy nhiên, vào lúc 05:53 sáng theo giờ Ý, một sự kiện địa chấn đáng chú ý hơn với độ lớn ML 5.1 đã được ghi nhận tại vùng biển Ionian ngoài khơi Calabria ở độ sâu 65 km. Trận động đất này có thể cảm nhận rõ rệt tại các vùng Calabria, Sicily và cả Apulia.

Những dữ liệu địa chấn này cho thấy hoạt động kiến tạo đang diễn ra rất mạnh mẽ tại khu vực miền Nam nước Ý. Đây có thể là một yếu tố cộng hưởng khiến người dân càng thêm lo ngại khi đối mặt với những rung chấn và tiếng nổ từ vật thể lạ rơi xuống. Hiện tại, sự kết hợp giữa các hiện tượng thiên văn và địa chất đang tạo ra một bài toán khoa học thú vị, đòi hỏi sự phối hợp liên ngành để đưa ra lời giải đáp cuối cùng cho cư dân vùng Apulia về những gì thực sự đã xảy ra trong đêm tháng Giêng đầy biến động đó.