Hành Vi Cọ Đầu Của Mèo: Tín Hiệu Tin Cậy và Củng Cố Gắn Kết Xã Hội

Hành vi phổ biến của loài mèo được gọi là 'head bunting' hay cọ đầu vào người mang ý nghĩa sâu sắc hơn sự thể hiện tình cảm đơn thuần; đó là một tuyên ngôn mạnh mẽ về sự tin tưởng, cảm giác thuộc về và trạng thái an lạc của chúng đối với con người. Đây là một phần cốt lõi trong hệ thống giao tiếp bản năng của loài mèo, liên quan mật thiết đến việc giải phóng các hợp chất hóa học gọi là pheromone.

Các tuyến tiết pheromone tập trung ở vùng đầu, má và cằm của mèo, đóng vai trò then chốt trong việc định hình nhận thức xã hội của chúng. Khi mèo thực hiện hành vi cọ xát vào vật thể hoặc chủ nhân, chúng đang thực hiện một hành động gọi là 'đánh dấu xã hội' thông qua việc lưu lại các dấu hiệu mùi hương đặc trưng. Những pheromone này giúp xác định chủ thể được chạm vào là một phần của môi trường an toàn và quen thuộc, qua đó thiết lập một 'mùi hương nhóm' chung.

Theo các nghiên cứu về hành vi động vật, pheromone F4 là một loại pheromone xã hội được mèo sử dụng để đánh dấu những cá nhân quen thuộc, bao gồm cả những con mèo khác và con người, giúp chúng phân biệt bạn bè và tránh xa kẻ thù. Hành động này củng cố sự gắn kết xã hội, báo hiệu sự gần gũi và khẳng định rằng người đó thuộc về lãnh thổ được chấp nhận của chúng. Các nhà nghiên cứu hành vi động vật xác nhận rằng hành vi cọ đầu là một cử chỉ gắn kết xã hội cực kỳ quan trọng, về cơ bản là đánh dấu một cá nhân là thành viên của 'bộ lạc' mèo.

Để xác nhận trọn vẹn thông điệp này, việc quan sát các hành vi đi kèm là cần thiết. Ví dụ, tiếng kêu 'gừ gừ' (purring) là biểu hiện của sự hài lòng và vui vẻ, và hành động 'chớp mắt chậm rãi' (slow blink) được xem là tín hiệu không mang tính đe dọa, thể hiện sự tin tưởng sâu sắc. Việc hiểu rõ những tín hiệu tinh tế này sẽ nâng cao chất lượng mối quan hệ giữa người và mèo, cho phép người chủ đáp ứng một cách đồng cảm hơn với nhu cầu cảm xúc của thú cưng.

Sự gắn kết giữa mèo và người được khoa học chứng minh có thể làm thay đổi hoạt động hóa học trong não bộ của cả hai, thông qua sự giải phóng oxytocin, hay còn gọi là 'hormone tình yêu'. Mặc dù một số nghiên cứu cho thấy chó có thể sản sinh oxytocin cao hơn mèo khi chơi đùa với chủ, sự hiện diện của oxytocin ở mèo vẫn chứng tỏ chúng có tình cảm với chủ nhân. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng, sự ổn định của môi trường và khả năng dự đoán về không gian là tiêu chí chính cho cuộc sống yên tĩnh của mèo, liên quan đến việc chúng cảm thấy an toàn khi xung quanh toàn mùi hương quen thuộc của chính mình.

Do đó, hành vi cọ đầu không chỉ là một hành động vuốt ve ngẫu nhiên mà là một cơ chế sinh tồn và giao tiếp xã hội phức tạp, giúp mèo duy trì trạng thái thư giãn và tự tin trong môi trường sống của mình.