Chủ Nghĩa Tối Giản Cảm Xúc: Liệu Pháp Đối Phó Quá Tải Kỹ Thuật Số

Nghiên cứu tâm lý học gần đây xác nhận rằng tình trạng kiệt sức nhận thức mãn tính phát sinh từ sự kích thích kỹ thuật số không ngừng và lượng thông tin quá tải, dẫn đến sự gia tăng cảm giác lo âu dai dẳng. Sự quá tải thông tin này liên hệ với các vấn đề sức khỏe tâm thần, khi các chuyên gia nhấn mạnh sức khỏe tâm thần bao gồm trạng thái tình cảm, tâm lý và hạnh phúc xã hội, ảnh hưởng đến cách cá nhân suy nghĩ, hành động và đối phó với căng thẳng. Tình trạng này đặc biệt đáng lo ngại ở giới trẻ, nơi áp lực thành công từ mạng xã hội và lộ trình cuộc đời không rõ ràng có thể gây ra khủng hoảng bản sắc và hoang mang.

Các chuyên gia đề xuất triết lý tối giản cảm xúc, được định nghĩa là hành động lựa chọn có ý thức về nơi cần phân bổ năng lượng tình cảm thay vì để nó bị phân tán rộng rãi. Khái niệm này tương đồng với xu hướng sống giản đơn tự nguyện, nơi cá nhân tự đặt giới hạn cho mong muốn của mình để tìm kiếm sự yên ổn và vui sống với những gì đang có. Việc chủ động giảm thiểu gánh nặng cảm xúc và nhận thức này đã được chứng minh là cải thiện minh mẫn tinh thần, khả năng sáng tạo và cảm giác tận hưởng cuộc sống, qua đó chống lại cảm giác bão hòa cảm xúc phổ biến. Các số liệu thống kê cho thấy những cá nhân thực hành giảm thiểu các kích thích tiêu cực báo cáo mức độ hạnh phúc tăng 23% so với trước đây.

Thực hành tối giản cảm xúc bao hàm việc chủ động từ bỏ các thói quen, suy nghĩ và các mối quan hệ không còn mang lại sự thỏa mãn. Điều này cũng liên quan đến việc học cách từ chối các cam kết mà không cảm thấy tội lỗi, một hành động được các nhà tâm lý học xem là yếu tố cốt lõi của việc tự chăm sóc, hỗ trợ điều chỉnh cảm xúc. Trong bối cảnh số hóa, việc này giúp người trẻ thoát khỏi thói quen nghiện điện thoại và tìm kiếm dopamine qua mạng xã hội, vốn làm giảm khả năng tập trung và năng suất.

Trên phạm vi toàn cầu, gần một nửa số người trưởng thành trẻ tuổi tại các quốc gia công nghiệp hóa đang áp dụng các hình thức đơn giản hóa tự nguyện nhằm mục đích giành lại không gian nội tâm và nâng cao sự hài lòng trong cuộc sống. Sự đơn giản hóa này giúp giảm nhu cầu về thời gian, tiền bạc và năng lượng, cho phép họ dành nhiều hơn cho bản thân và gia đình, tránh được sự căng thẳng của lối sống đua đòi. Hơn nữa, việc kết nối với thiên nhiên đa dạng sinh học cũng có lợi cho sức khỏe tâm thần, với nguy cơ trầm cảm và lo âu thấp hơn 71% ở cư dân thành thị sống gần không gian xanh.

Việc quản lý tải nhận thức, một khái niệm do John Sweller phát triển vào thập niên 1980, nhấn mạnh giới hạn của bộ nhớ ngắn hạn. Trong bối cảnh này, tối giản cảm xúc hoạt động như một cơ chế giảm tải nhận thức ngoại vi không cần thiết, cho phép bộ não tập trung vào tải hữu ích – tức là kiến thức và kỹ năng thực sự cần thiết cho sự phát triển. Các nghiên cứu về sức khỏe tâm thần thanh thiếu niên tại Đức, theo dõi hơn 5.000 trẻ em trong 20 năm, cho thấy tỷ lệ cô đơn tăng từ mức 9,5-14,3% trước đại dịch COVID-19 lên 34,6% trong thời kỳ bùng phát, dù hiện đã giảm nhưng vẫn ở mức 20,5%. Điều này minh họa sự cấp thiết của việc chủ động quản lý môi trường cảm xúc để duy trì sự ổn định tinh thần trong thế giới phức tạp hiện đại.