Ngôn ngữ bí ẩn của "zoomies": Tại sao những màn chạy nhảy "điên cuồng" của thú cưng là dấu hiệu của sức khỏe

Tác giả: Svetlana Velhush

Thú cưng của bạn có bị zoomies không? Có một khoa học đằng sau điều đó.

Chú chó của bạn vừa bước ra khỏi nhà tắm và bỗng biến thành một "quả cầu lông" lao vun vút làm đảo lộn đồ đạc? Hay chú mèo bỗng nhiên tổ chức một cuộc đua đêm dọc các bức tường, thách thức mọi định luật vật lý? Trên mạng, người ta gọi đó là "zoomies", nhưng dưới góc nhìn khoa học năm 2026, hành vi này mang ý nghĩa sâu xa hơn là một trò tinh nghịch đơn thuần.

FRAPs (Những giai đoạn hoạt động ngẫu nhiên điên cuồng) không phải là lỗi trong "hệ điều hành" của thú cưng. Đó là một cơ chế giải tỏa áp lực hoàn hảo. Hãy tưởng tượng con vật phải sống theo lịch trình của bạn suốt cả ngày: chờ đợi được đi dạo, kìm nén bản năng săn mồi, chịu đựng tiếng ồn của máy hút bụi. Đến một thời điểm nào đó, nồng độ cortisol (hormone căng thẳng) cần phải được giải phóng ngay lập tức. Những bước chạy bùng nổ là cách nhanh nhất để đốt cháy lượng hóa chất dư thừa và đưa hệ thần kinh trở lại trạng thái cân bằng.

Hiện nay, sự chú ý đặc biệt đang được dành cho hiện tượng "zoomies sau khi đi vệ sinh" ở mèo. Các nhà khoa học xác nhận rằng: sự kích thích dây thần kinh phế vị khi đi đại tiện tạo ra một luồng dopamine dâng trào trong thời gian ngắn. Con mèo chạy không phải vì nó cảm thấy xấu hổ, mà bởi vì nó đang cảm thấy thực sự sảng khoái về mặt thể chất.

Tuy nhiên, vào năm 2026, các bác sĩ thú y kêu gọi chủ nuôi cần cảnh giác hơn. Chúng ta thường có thói quen cho rằng một chú mèo già chỉ đơn giản là đã "điềm đạm" hơn khi không còn chạy nhảy vào buổi tối. Trên thực tế, việc các đợt FRAPs đột ngột biến mất là một dấu hiệu cảnh báo đáng lo ngại. Thông thường, đây là tín hiệu đầu tiên của bệnh viêm xương khớp hoặc suy giảm nhận thức. Con vật muốn chạy, nhưng não bộ đã chặn đứng xung động đó vì cảm giác đau đớn.

Thú cưng của bạn đã ngừng "bùng nổ" niềm vui? Hay những bước chạy của chúng trở nên gượng gạo và thiếu linh hoạt?

Hiểu được cơ chế của "zoomies" giúp chúng ta có chìa khóa để thấu hiểu thế giới nội tâm của những người bạn không thể nói lên nỗi đau hay niềm hạnh phúc của mình bằng lời. "Zoomies" lành mạnh là minh chứng cho việc con vật đang cảm thấy an toàn và cơ thể chúng đang vận hành trơn tru. Lần tới khi chú chó Labrador của bạn húc đổ cây đèn đứng sau khi tắm, hãy nhớ rằng: chiếc "van sinh học" của nó vừa giúp nó thoát khỏi tình trạng căng thẳng đấy thôi.

14 Lượt xem

Nguồn

  • American Kennel Club (AKC) — Фундаментальное руководство по пониманию FRAPs у собак

  • Scientific American / Biology — Исследование нейробиологических причин внезапной активности у млекопитающих.

  • Psychology Today (Animal Emotions) — Колонка д-ра Марка Бекоффа о психологии «зумиса» как индикатора благополучия.

Bạn có phát hiện lỗi hoặc sai sót không?Chúng tôi sẽ xem xét ý kiến của bạn càng sớm càng tốt.