19 Ocak 2026 Pazartesi günü, kıymetli maden piyasaları, ABD Başkanı Donald Trump'ın Avrupa ülkelerine yönelik Grönland'ın satın alınması konusundaki sert söylemlerinin tetiklediği piyasa belirsizliği sonucunda devasa bir yükseliş yaşadı. Altın, Asya işlemlerinin ilk saatlerinde ons başına 4 690,59 dolar seviyesine tırmanarak tarihi bir rekor kırırken, gümüş de 94,12 dolar seviyesine ulaşarak kendi zirvesini tazeledi. Güvenli liman varlıklarındaki bu keskin fiyat artışı, yatırımcıların Beyaz Saray'dan gelen açıklamaların ardından Amerika Birleşik Devletleri ile Avrupa arasında yeni bir gümrük savaşı ihtimaline dair duyduğu derin endişeyi ve piyasalardaki artan sinirliliği yansıtıyor.
Başkan Trump, 17 Ocak 2026 Cumartesi günü yaptığı açıklamada sekiz Avrupalı müttefikini hedef alarak, bu ülkelerin "çok tehlikeli bir oyun" oynadıklarını iddia etti ve "Grönland'ın Tam ve Mutlak Satın Alınması" kampanyası doğrultusunda yeni tarifeler uygulanacağını duyurdu. Bu tehditlerin odağındaki Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, Birleşik Krallık, Hollanda ve Finlandiya; eğer ada satışı gerçekleşmezse 1 Şubat 2026'dan itibaren %10, 1 Haziran 2026 tarihine kadar ise %25'e varan ithalat vergileriyle karşı karşıya kalabilir. Trump, bu sert tutumuna gerekçe olarak Avrupa ülkelerinin Grönland'da gerçekleştirdiği Arktik güvenlik tatbikatlarını bir provokasyon olarak nitelendirdi. Bilim insanları ve eski Amerikalı yetkililer, Grönland'ın potansiyel satın alma maliyetinin 700 milyar dolara ulaşabileceğini öngörüyor.
Küresel piyasaların bu gelişmelere tepkisi gecikmedi; Tokyo'daki Nikkei endeksi, GMT 00:20 sularında %1,23 oranında değer kaybederek Amerikan piyasalarındaki türbülansın Asya-Pasifik bölgesine sıçradığını gösterdi. Uluslararası hukukun ihlali olarak değerlendirilen bu tarife tehditlerine yanıt olarak Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Brüksel aracılığıyla AB'nin Zorlamaya Karşı Aracını (ACI) etkinleştirmeyi planlıyor. 2023 yılında kabul edilen ancak daha önce hiç kullanılmamış olan bu yasal mekanizma, Avrupa Birliği'ne ithalat kısıtlamaları veya yatırımların bloke edilmesi gibi misilleme hakları tanıyor. Ayrıca AB yönetimi, 6 Şubat 2026 tarihine kadar askıya alınmış olan 93 milyar euro değerindeki Amerikan mallarına yönelik misilleme gümrük vergisi listesini yeniden canlandırmayı değerlendiriyor.
Piyasalardaki belirsizlik dalgası, ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick'in, ABD'de üretim tesisi kurmayı kabul etmeyen Güney Koreli ve Tayvanlı yarı iletken üreticilerine %100'e varan gümrük vergileri uygulanabileceği yönündeki çıkışıyla daha da derinleşti. Bu atmosferde ABD doları, Japon yeni karşısında %0,33 değer kaybederken, Bitcoin %3'lük bir düşüşle 92 532 dolar seviyesine geriledi. Macron ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen gibi liderler, Davos'taki Dünya Ekonomik Forumu'nda bu tarifelerle ilgili anlaşmazlığı ele almaya hazırlanıyor. Deutsche Bank analistleri, ABD'de yaklaşık 8 trilyon dolar değerinde varlığı bulunan Avrupa ülkelerinin sermayelerini geri çekmeye başlayabileceği uyarısında bulundu. Hindistan iç piyasasında ise 19 Ocak 2026 tarihinde 24 ayar altın gramı 13 450 rupiden işlem görürken, MCX gümüş vadeli işlemleri %5 civarında artış kaydetti. ABD Yüksek Mahkemesi'nin bu tarifelerin yasallığını incelemeye alması ise ticaret ortamındaki öngörülemezliği artıran bir diğer kritik faktör oldu.
