İsviçre Özbekistan'ın Sürdürülebilir Kalkınması ve İş Dünyası İçin 20 Milyon Dolarlık Hibe Ayırıyor

İsviçre Hükümeti, Orta Asya İşbirliği Stratejisi kapsamında Özbekistan'daki özel sektörün güçlendirilmesine yönelik kararlılığını sürdürerek SAGE (Hızlandırılmış Girişimcilik Büyümesini Destekleme) programının yeni aşamasını başlatıyor. Özel yatırımlar aracılığıyla kapsayıcı ve iklim dostu istihdam olanakları yaratmayı amaçlayan bu girişim, Mayıs 2025'ten Aralık 2029'a kadar sürecek olan İkinci Faz dönemine girdi. Ağa Han Kalkınma Ağı'nın (AKDN) bir parçası olan Accelerate Prosperity tarafından yürütülen program, bölgedeki start-up'lar ile küçük ve büyüyen işletmelerin (SGE) desteklenmesine odaklanıyor.

SAGE İkinci Faz kapsamında, Özbekistan genelindeki 100'den fazla girişimciye çok yönlü iş desteği, uzman mentorluk, kapsamlı eğitim programları ve stratejik ortaklık fırsatları sunulması hedefleniyor. İsviçre, bölgenin uzun vadeli ekonomik refahına olan bağlılığını bir kez daha teyit ederek, Nisan 2026'da 2026–2029 bölgesel stratejisi çerçevesinde Özbekistan'ın sürdürülebilir kalkınması için 20 milyon ABD dolarını (yaklaşık 18,3 milyon İsviçre frangı) aşan dev bir hibe paketini kamuoyuna duyurdu.

Finansman dağılımı, İsviçre'nin kalkınma öncelikleriyle uyumlu bir şekilde belirlendi. Resmi verilere göre, hibelerin %58'lik büyük bir kısmı iklim dayanıklılığı hedefleri doğrultusunda su kaynakları ve enerji projelerine aktarılacak. Fonun %29'u SAGE programının doğrudan hedefleriyle bağlantılı olarak sürdürülebilir ekonomik büyümeye ayrılırken, kalan %13'lük pay ise etkin yönetişim ve insan hakları odaklı projelere tahsis edilecek. Özbekistan, Kırgızistan ve Tacikistan'ı da içeren İsviçre'nin toplam Orta Asya bütçesinden %12 oranında pay alıyor.

İsviçre Büyükelçisi Konstantin Obolensky, sağlanan bu yardımın kredi değil, tamamen İsviçreli vergi mükellefleri tarafından finanse edilen hibelerden oluştuğunun altını çizdi. Obolensky, yardımın temelinde teknik bilgi birikimi transferi ve ölçeklenebilir pilot projelerin geliştirilmesinin yattığını belirtti. SAGE programı, 2020 ile Nisan 2025 arasını kapsayan Birinci Fazın başarısı üzerine inşa edildi. İlk fazda Tacikistan'daki 54 girişimciye destek verilerek hedeflenen plan %64 oranında aşılmış, sağlanan 1.127.883 dolarlık finansman sayesinde 220 yeni istihdam oluşturulurken 668 mevcut iş korunmuştur.

İsviçre ve Özbekistan arasındaki iş birliği, SAGE programının ötesinde de güçlü bir ticari ivme sergiliyor. 2025 yılı sonu verilerine göre iki ülke arasındaki ticaret hacmi %84'lük rekor bir artışla 591,4 milyon dolara ulaşırken, Özbekistan'da İsviçre sermayeli 114 şirket faaliyet gösteriyor. Ortaklıkta sürdürülebilir kalkınmanın yanı sıra ilaç, biyoteknoloji, endüstriyel otomasyon, enerji, jeoloji ve madencilik sektörleri ön plana çıkıyor. Bu adımlar, Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'in 2025 yılına kadar KOBİ'lerin ekonomideki payını %55'e çıkarma yönündeki stratejik hedefiyle tam bir uyum içerisinde ilerliyor.