Scientists using China's Large High Altitude Air Shower Observatory (LHAASO) found that black holes, devouring material from their companion stars and producing jets, act as powerful particle accelerators and may play a key role in the production of high-energy cosmic rays in the
LHAASO Bilim İnsanları: Mikrokuazarların Samanyolu'nun En Enerjik Işınlarını Hızlandırdığı Önerisi
Düzenleyen: Uliana S.
Modern astrofizikteki çözülmemiş temel meselelerden biri olan kozmik ışınların kaynağına dair Çin'deki LHAASO gözlemevi bilim insanlarından önemli bir öneri geldi. Bu bulgular, Samanyolu Galaksisi'ndeki en yüksek enerjili kozmik ışınların hızlandırıcısı olarak mikrokuazarların rolünü işaret ediyor. Mikrokuazarlar, bir kara delik ile yoldaş yıldızdan oluşan ikili sistemlerdir ve bu sistemlerin yüksek enerjili parçacıkları ivmelendiren güçlü mekanizmalar olduğu öne sürülmektedir. Bu keşif, galaktik kozmik ışınların kökenine dair anlayışı derinleştirmektedir.
Micro-quasars are stellar-mass black holes within the Milky Way. The Large High Altitude Air Shower Observatory (LHAASO) has, for the first time, revealed that these objects are a class of ultra-high-energy gamma-ray sources in our galaxy.
Mikroquasarlardır, Samanyolu'nda bulunan yıldız kütleli kara deliklerdir.
LHAASO (Yüksek İrtifa Parçacık Dedektörü), Çin'in Sichuan Eyaleti, Garzê Tibet Özerk Bölgesi'ndeki Daocheng'de, 4.410 metre rakımda konumlanmış devasa bir gama ışını ve kozmik ışın gözlem tesisidir; 145 hektarlık bir alanı kaplamaktadır. Bu tesisin bilim insanları, Cygnus yıldız oluşum bölgesinde 1 PeV'yi aşan fotonların gözlemlendiğini ve kaydedilen en yüksek enerjinin 2.5 PeV olduğunu bildirdi. Araştırmada öne çıkan isimlerden LHAASO Baş Araştırmacısı ve Çin Bilimler Akademisi (CAS) Akademisyeni Cao Zhen, bu çalışmaların kozmik ışınların ana mekanizmalarını ortaya çıkardığını ve kara delik sistemlerindeki aşırı fiziksel süreçlere dair bilgiyi artırdığını belirtti. Bu gözlemler, mikrokuazar jetlerinin bu enerjilere ulaşan parçacıkları hızlandırabileceği teorisini desteklemektedir.
Kozmik ışınlar, genellikle Güneş Sistemi dışından gelen, kütleli ve yüksek enerjili tanecik demetleridir ve ortalama %90 oranında hidrojen çekirdeği (proton) içerirler. Bu parçacıkların enerjileri, Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nda (LHC) ulaşılan en yüksek enerjilerin bile milyonlarca katına çıkabilmektedir. Eğer mikrokuazarların 20 PeV'ye kadar olan enerjilerde birincil hızlandırıcılar olduğu doğrulanırsa, bu, galaktik astrofizik modellerini önemli ölçüde iyileştirecek ve parçacık hızlanmasının doğası hakkındaki tartışmalara netlik getirecektir.
Mikrokuazarlar, örneğin SS 433 gibi sistemlerde, bir kara deliğin yoldaş yıldızdan maddeyi çekmesiyle oluşan karşıt yönlü plazma jetleri üretir. Bu jetler, parçacıkları ışık hızına yakın hızlara çıkararak X ve gama ışınları yayar. LHAASO gözlemevinin operasyonları Nisan 2019'da başlamış olup, bu tür yüksek enerjili parçacıkların hızlandırılması, dünya genelinde bulunan 30.000'den fazla hızlandırıcı teknolojisinin ulaştığı sınırların ötesinde, kozmik ölçekteki benzersiz bir hızlanma mekanizmasını temsil etmektedir. Bu keşif, kozmik ışınların kaynağına dair yüzyıllık bir sorunun çözümüne yönelik kritik bir adım teşkil etmekte olup, kara deliklerin evrendeki en aşırı fiziksel koşulları nasıl yarattığını anlamaya yardımcı olmaktadır.
Kaynaklar
Tribuna do Sertão
Microquasars as the major contributors to Galactic cosmic rays around the "knee"
Search for neutrino emission from LHAASO observed Microquasar with IceCube 10-year data
Large High Altitude Air Shower Observatory
Localizado el primer súper acelerador de rayos cósmicos
Bu konudaki diğer haberlere göz atın:
This image shows the first "astrosphere" surrounding a Sun-like star younger than our Sun. This new discovery gives us a chance to study the structure our own Sun may have been embedded in several billion years ago. More at: s.si.edu/astrosphere ⭐
The Invisible Heart of the Galaxy The ALMA observatory in Chile's Atacama Desert has captured its largest image ever—and it reveals the center of the Milky Way. A region more than 650 light-years across around a supermassive black hole, woven through by filaments of cosmic gas.
