James Webb Teleskobu 'Küçük Kırmızı Noktaları' Genç Süper Kütleli Kara Delikler Olarak Tanımladı

James Webb Uzay Teleskobu (JWST) tarafından keşfedilen ve bilim dünyasında "küçük kırmızı noktalar" (KKN) lakabıyla anılan gizemli gök cisimleri grubunun, aslında yoğun gaz bulutları arkasına gizlenmiş genç süper kütleli kara delikler olduğu belirlendi. Nature dergisinde Ocak 2026 tarihinde yayımlanan bu kapsamlı çalışma, evrenin erken dönemlerinde kara deliklerin daha önce hiç tanık olunmamış, son derece aktif bir büyüme evresinde olduklarını ortaya koyuyor. Bu keşif, kozmik şafağın derinliklerinde saklı kalan devasa yapıların nasıl şekillendiğine dair uzun süredir devam eden bilimsel tartışmalara yeni bir boyut kazandırıyor.

Söz konusu nesneler, ilk kez 2022 yılında JWST'den elde edilen derin uzay görüntülerinde göze çarpmış ve Büyük Patlama'dan sonraki bir milyar yıldan daha kısa bir süre içinde var olan kompakt kırmızı lekeler olarak tanımlanmıştı. Gökbilimciler, bu noktaların sergilediği olağanüstü parlaklık ve yoğunluğun o dönemin standart galaksi yapılarıyla uyuşmaması ve mevcut yıldız kümesi modellerine sığmaması nedeniyle büyük bir şaşkınlık yaşamışlardı. Vadim Rusakov liderliğindeki araştırma ekibi, bu gizemi çözmek amacıyla 12 galaksiyi bireysel olarak, 18 galaksiyi ise kolektif bir veri seti üzerinden analiz ederek bu kozmik anomalilerin doğasını aydınlatmaya odaklandı.

Araştırmadan elde edilen çarpıcı sonuçlar, "küçük kırmızı noktaların" kütlelerini muazzam bir hızla artırdıkları, daha önce literatürde yer almayan bir gelişim aşamasından geçen süper kütleli kara delikler olduğunu kanıtlıyor. Yapılan hassas hesaplamalar, bu kara deliklerin kütlesinin 100.000 ile 10 milyon güneş kütlesi arasında yer aldığını ve bu değerin başlangıçta tahmin edilenden çok daha düşük olduğunu gösterdi. Bu kütle aralığı, evrenin bu kadar erken evrelerindeki benzer nesneler için öngörülen önceki tahminlerden yaklaşık yüz kat daha küçüktür. Kopenhag Üniversitesi'nden Profesör Darach Watson, nesnelerin bu mütevazı kütlelerinin, tamamen yeni ve bilinmeyen astrofiziksel süreçlere başvurmadan mevcut fizik kurallarıyla açıklanabilmesine imkan tanıdığını vurguladı.

Bu gök cisimlerinin karakteristik kırmızı rengi ve belirgin bir X-ışını veya radyo emisyonu yaymamaları, onların iyonize gazdan oluşan devasa ve yoğun bir "koza" ile çevrili oldukları teorisini destekliyor. Nötr gaz ve serbest elektronlardan meydana gelen bu koruyucu örtü, kara delikten yayılan yüksek enerjili radyasyonu hapsederek ışığın tayfını daha uzun ve kırmızı dalga boylarına doğru kaydırıyor. Teorik modeller, bu sarmalayıcı kozanın kara deliklerin çevrelerindeki maddeyi iştahla yutmaları için gerekli olan yakıtı sağladığını ve böylece bu denli yüksek büyüme hızlarına ulaşıldığını öngörüyor. Araştırmacılar, bu noktalardan sızan ışığın, galaksi merkezlerindeki yoğun gaz bulutları içinde bulunan elektronlar tarafından saçıldığını da tespit ettiler.

Bu bulgular, modern kozmoloji için hayati bir öneme sahip olup, Samanyolu Galaksisi'nin merkezindeki gibi devasa kara deliklerin evrenin ilk bir milyar yılında nasıl bu kadar süratle büyüyebildiğini açıklayan eksik halkayı sunuyor. Geçmişte, Büyük Patlama'dan sadece 700 milyon yıl sonra milyarlarca güneş kütlesine ulaşmış kuasarların varlığı, mevcut kozmolojik modelleri ciddi şekilde zorlamaktaydı. Sadece birkaç yüz milyon yıl sürdüğü tahmin edilen bu yoğun büyüme aşamasındaki genç kara deliklerin doğrudan gözlemlenmesi, evrenin evrim hikayesindeki en kritik bölümlerden birini aydınlatıyor. Gelecekte yapılması planlanan yeni gözlemler, bu "koza evresinin" her kara deliğin yaşam döngüsünde standart bir aşama olup olmadığını ve ev sahibi galaksilerin gelişimini nasıl yönlendirdiğini belirlemeyi hedefliyor.