Amazon'ın Dev Balığı Pirarucu, Sürdürülebilir Yönetimle Kayda Değer Bir Stok İyileşmesi Görüyor

Amazon'un biyoçeşitliliğinin ve nehir topluluklarının geçim kaynaklarının önemli bir sembolü olan pirarucu (Arapaima gigas), geçmişte aşırı avlanma nedeniyle yok olmanın eşiğine gelmişti. Ancak uygulanan sürdürülebilir yönetim girişimleri, balık stoklarının toparlanmasını sağlamanın yanı sıra yerel halk için de önemli gelir kaynakları yaratıyor. İzlenen bölgelerdeki pirarucu popülasyonunda %620'lik bir artış gözlemlenirken, 2012-2016 yılları arasında yıllık ortalama %19 büyüme kaydedildi. Pirarucunun ortalama boyu 1998'deki 1.27 metreden 2022'de 1.80 metreye ulaştı. Bu başarılar, 2022'de balıkçı topluluklarına 4.3 milyon Brezilya Reali'nin üzerinde gelir sağladı ve 2023 av sezonunda bu gelirin yaklaşık %15 artması bekleniyor.

Pirarucunun derisi, lüks çantalar ve aksesuarlar için moda endüstrisinde kullanılıyor ve binlerce Real'a kadar fiyatlara ulaşıyor. Osklen ve Piper & Skye gibi markalar, bu malzemenin sürdürülebilirliğini ve sosyo-çevresel faydalarını vurguluyor. Ancak, topluluk temsilcileri ve uzmanlar, bu ticaretin gelirinin önemli bir kısmının doğrudan balıkçılara ulaşmadığına dikkat çekiyor. Mamirauá Pirarucu Yöneticileri Federasyonu (Femapam) Başkan Yardımcısı Pedro Canízio, lüks ürün fiyatları ile balıkçılara ödenen ücret arasındaki farkı belirtiyor; balıkçılar kilogram başına ortalama 6.68 Real alırken, yerel pazarda bu rakam 4.50 Real/kg civarında. Brezilya Çevre ve Yenilenebilir Doğal Kaynaklar Enstitüsü (Ibama), Şubat 2025'te sürdürülebilir pirarucu yönetimini güçlendirmek amacıyla Arapaima Programı'nı başlattı. Ayrıca, Nisan 2025'te Amazon Sürdürülebilir Kalkınma Vakfı (FAS), Mamirauá Enstitüsü işbirliğiyle, Mamirauá Sürdürülebilir Kalkınma Rezervi'nde sürdürülebilir pirarucu yönetimini geliştirmeye yönelik bir çalıştay düzenledi ve bu çalıştay 81 yöneticiye fayda sağladı. Nova Kaeru gibi firmalar, pirarucu derisini işleyerek hem yerel topluluklara gelir sağlamakta hem de Amazon'u korumaya katkıda bulunmaktadır. Nova Kaeru yılda yaklaşık 50.000 deriyi işleyerek, bu malzemenin sürdürülebilir bir döngü içinde endüstriye kazandırılmasını sağlamaktadır. Pirarucu derisinin karbon ayak izinin, geleneksel sığır derisine göre 12 kat daha düşük olduğu yapılan çalışmalarla ortaya konmuştur.