Serbia Inicjuje Narodowy Projekt Mapowania Flory z Udziałem Obywateli do Roku 2026

Botanicy z Nowego Sadu zainicjowali ogólnokrajowe przedsięwzięcie, które zyskało rozgłos pod hasłem #SrbijaCveta2026. Głównym celem tej innowacyjnej inicjatywy jest zaangażowanie szerokiej społeczności w proces monitorowania terminów kwitnienia roślin na terenie całej Serbii, począwszy od stycznia 2026 roku. Projekt ten, którego pomysłodawcą jest Uniwersytet w Nowym Sadzie – druga co do wielkości państwowa uczelnia w Serbii – ma kluczowe znaczenie dla gromadzenia aktualnych i rzetelnych danych dotyczących bogactwa roślinnego kraju.

Doktor Milica Rat, starszy pracownik naukowy i kierownik Herbarium na Wydziale Biologii i Ekologii Uniwersytetu w Nowym Sadzie, potwierdziła, że zaangażowanie obywateli w dokumentowanie pierwszych oznak kwitnienia poszczególnych gatunków roślin w ciągu roku jest fundamentalne. Ta kampania z zakresu nauki obywatelskiej wykorzystuje spostrzegawczość mieszkańców do rejestrowania wczesnych zwiastunów wiosny, takich jak pojawienie się przebiśniegów czy krokusów, w ich najbliższym otoczeniu. Zebrane informacje staną się nieocenionym zasobem do oceny strat w bioróżnorodności, analizy skutków zmian klimatycznych oraz opracowywania strategii walki z alergiami wywoływanymi przez pyłki roślin.

Doktor Rat podkreśliła, że hasło #SrbijaCveta2026 skutecznie łączy świat nauki, nowoczesne technologie cyfrowe oraz autentyczne zainteresowanie przyrodą. Dążeniem jest stworzenie najbardziej zaawansowanej cyfrowej mapy serbskiej flory do wyznaczonego terminu. Uczestnicy są zachęcani do dokumentowania pierwszego kwitnienia, precyzyjnego oznaczania lokalizacji oraz udostępniania zdjęć za pośrednictwem konta na Instagramie @SrbijaCveta2026 lub poprzez użycie wspomnianego hashtagu. Kampania ta jest realizowana w ramach działań Wydziału Biologii i Ekologii Uniwersytetu w Nowym Sadzie (BUNS) i ma na celu podniesienie świadomości społecznej na temat wartości osobistych obserwacji przyrodniczych.

W kontekście rosnącego zainteresowania światem roślin, Serbia przygotowuje się również do organizacji międzynarodowego wydarzenia „Dzień Zachwytu Roślinami” (Fascination of Plants Day, FoPD2026) zaplanowanego na maj 2026 roku. Koordynacją tego globalnego przedsięwzięcia w kraju zajmuje się Ivana Tubić z Instytutu Badań Biologicznych „Siniša Stanković” – jednostki wchodzącej w skład Narodowego Instytutu Republiki Serbii. Ósma edycja międzynarodowego wydarzenia FoPD2026, organizowana przez Europejską Organizację Nauk o Roślinach (EPSO), obejmie okres od marca do listopada 2026 roku, z kulminacją przypadającą na 18 maja 2026 roku. Celem FoPD jest ukazanie społeczeństwu, jak kluczowa jest nauka o roślinach dla rolnictwa, ogrodnictwa, leśnictwa i farmacji, a także podkreślenie roli roślin w ochronie środowiska. W poprzedniej edycji, w 2024 roku, zorganizowano ponad 670 wydarzeń w ponad 65 krajach.

Inicjatywa #SrbijaCveta2026, koncentrując się na zjawiskach fenologicznych, wnosi istotny wkład w szerszy program badań naukowych. Dzięki wysiłkom naukowców z Nowego Sadu, w Serbii obserwuje się bezpośrednie zaangażowanie obywateli w zbieranie danych, co stanowi wzorowy przykład synergii między nauką akademicką a aktywnością społeczną w obliczu palących wyzwań ekologicznych. Wykorzystanie mediów społecznościowych gwarantuje szeroką dystrybucję informacji i efektywne włączenie młodych pokoleń w procesy badawcze.