Rekordowe mrozy na Antarktydzie: Stacja Wostok odnotowała -76,3°C w marcu

Rosyjska stacja polarna Wostok, usytuowana na wysokim płaskowyżu lodowym, stała się miejscem historycznego wydarzenia meteorologicznego. 24 marca 2026 roku aparatura pomiarowa zarejestrowała tam temperaturę powietrza wynoszącą aż -76,3°C. Jest to nowy absolutny rekord zimna dla marca na całym kontynencie antarktycznym, który zdetronizował dotychczasowe osiągnięcie japońskiej stacji „Kopuła Fuji” z 2013 roku, gdzie odnotowano wówczas -75,7°C.

Tak ekstremalny wynik stanowi drastyczne odejście od normy klimatycznej dla tego regionu. Średnie wieloletnie minimum dla stacji Wostok w marcu oscyluje wokół -61,8°C, co oznacza, że nowy rekord jest o kilkanaście stopni niższy od typowych wartości. Eksperci meteorologiczni wskazują, że za ten gwałtowny spadek temperatury odpowiada splot kilku specyficznych czynników atmosferycznych: bezchmurne niebo, intensywne wychłodzenie radiacyjne na płaskowyżu oraz obecność wyjątkowo stabilnej masy powietrza. Zjawisko to zwiastuje niezwykle wczesne i dynamiczne nadejście warunków zimowych, mimo że marzec tradycyjnie uznawany jest za okres przejściowy ku antarktycznej jesieni.

Nowo ustanowiony rekord na poziomie -76,3°C przewyższa szereg innych ekstremalnych wyników z ostatnich lat. Pobity został między innymi wynik -76,1°C sprzed czterech lat, a także wcześniejsze minima na poziomie -75,3°C, które notowano na samej stacji Wostok w latach 1982 i 2020. Co więcej, marcowy odczyt z 2026 roku okazał się niższy od temperatury -75,5°C zarejestrowanej na stacji Concordia w marcu 2025 roku. Kluczowym mechanizmem stojącym za tymi ekstremami jest proces intensywnego radiacyjnego wypromieniowania ciepła. Przy całkowitym braku zachmurzenia i opadów atmosfera może bez przeszkód tracić energię cieplną, co prowadzi do gwałtownego schłodzenia powierzchni lodu.

Stacja Wostok, będąca symbolem polarnych badań naukowych, została założona 16 grudnia 1957 roku na imponującej wysokości 3488 metrów nad poziomem morza. Panujące tam warunki są ekstremalne nawet jak na standardy Antarktydy, o czym świadczy średnia roczna temperatura powietrza wynosząca -55,4°C. Placówka ta od dziesięcioleci dumnie nosi miano ziemskiego „bieguna zimna”. To właśnie tutaj, 21 lipca 1983 roku, odnotowano absolutny rekord zimna na naszej planecie, który wyniósł niewyobrażalne -89,2°C i do dziś pozostaje najniższą temperaturą oficjalnie zarejestrowaną w historii pomiarów meteorologicznych. Badania nad klimatem w tych surowych rejonach są od 1920 roku koordynowane przez Instytut Badań Arktycznych i Antarktycznych (AARI).

Najnowsze dane pochodzące z naziemnych obserwacji meteorologicznych stanowią istotny kontrast dla pomiarów satelitarnych, które w przeszłości sugerowały możliwość występowania jeszcze niższych temperatur w odizolowanych punktach kontynentu. Jednak to właśnie bezpośrednie pomiary z marca 2026 roku stanowią namacalny dowód na niezwykłą zmienność klimatyczną oraz nieustającą surowość Antarktydy. To ekstremalne minimum służy jako przypomnienie o wyjątkowym charakterze najzimniejszego kontynentu świata, rzucając nowe światło na dynamikę procesów zachodzących w sercu lodowej pustyni.