Trzmiele Wykazują Elastyczne Postrzeganie Rytmu, Kwestionując Zależność Rozmiaru Mózgu od Przetwarzania Czasowego

Najnowsze badania naukowe, opublikowane w czasopiśmie „Science” 2 kwietnia 2026 roku, dowodzą, że trzmiele posiadają zaawansowaną zdolność poznawczą, jaką dotychczas przypisywano organizmom o znacznie większych mózgach: elastyczne postrzeganie rytmu. Odkrycie to podważa wcześniejsze tezy dotyczące ścisłego związku między masą mózgu a złożonym przetwarzaniem czasowym u zwierząt. Zespół naukowców z Southern Medical University w Chinach oraz Macquarie University w Australii wykazał, że te owady potrafią rozróżniać struktury rytmiczne niezależnie od tempa ich prezentacji.

Eksperymenty laboratoryjne polegały na szkoleniu trzmieli w kojarzeniu sekwencji migających świateł LED, przypominających kod Morse’a, z nagrodą w postaci wody cukrowej. Owady nauczyły się konsekwentnie preferować wzorzec związany z nagrodą, nawet po usunięciu cukru, co wskazywało na zapamiętanie abstrakcyjnego wzorca, a nie tylko lokalnych wskazówek. W kluczowej fazie testów tempo migania świateł było zmieniane, a trzmiele nadal poprawnie identyfikowały znajomą strukturę rytmiczną. Ta zdolność do rozpoznawania rytmu pomimo zmian tempa sugeruje przyswajanie całej struktury wzorca, analogicznie do ludzkiego rozpoznawania utworu muzycznego w różnym tempie.

Współautor badania, Cwyn Solv, zauważył, że jest to równoznaczne ze zrozumieniem całościowej struktury, a nie tylko pojedynczego detalu. Andrew Barron z Macquarie University podkreślił, że zdolność organizmu z mózgiem wielkości ziarna sezamu do abstrakcyjnego pojmowania rytmu jest znacząca, biorąc pod uwagę, że takie umiejętności obserwowano dotychczas u ptaków i ssaków, takich jak szympansy. Ponadto, badanie wykazało zjawisko transferu między modalnościami (cross-modal transfer), co potwierdza abstrakcyjne przetwarzanie czasowe. Trzmiele wytrenowane na rozpoznawanie rytmów wibracyjnych podłoża potrafiły zidentyfikować odpowiadające im wzorce świetlne, i odwrotnie, wskazując na głębokie, abstrakcyjne reprezentacje czasowe.

Odkrycie to ma szersze implikacje, wykraczające poza ekologię owadów, co jest istotne dla instytucji szkolnictwa wyższego w Stanach Zjednoczonych, gdzie badania nad zapylaczami są priorytetem. Efektywność, z jaką mózgi trzmieli, mające mniej niż milion neuronów, przetwarzają rytmy, może inspirować tworzenie bio-mimetycznych architektur sztucznej inteligencji. Architektury te mogłyby analizować dane czasowe, na przykład w diagnostyce medycznej, takiej jak wykrywanie nieregularności pracy serca czy fal mózgowych. Publikacja z 2 kwietnia 2026 roku znacząco poszerza zrozumienie mechanizmów leżących u podstaw złożonych funkcji poznawczych u owadów.