Iran wprowadza krypto-opłaty za tranzyt przez cieśninę Ormuz w obliczu rozejmu z USA

Islamska Republika Iranu wdrożyła nowy protokół, zgodnie z którym za przepływ tankowców przez strategicznie ważną cieśninę Ormuz wymagana jest płatność w kryptowalucie bitcoin (BTC). Decyzja ta zapadła zaledwie kilka godzin po tym, jak prezydent USA Donald Trump ogłosił warunkowe, dwutygodniowe zawieszenie broni, które weszło w życie 8 kwietnia 2026 roku.

Nowy system opłat, nadzorowany przez Siły Zbrojne Iranu, przewiduje stawkę w wysokości jednego dolara amerykańskiego za każdą baryłkę transportowanej ropy, przy czym puste jednostki są zwolnione z daniny. Hamid Hosseini, rzecznik Związku Eksporterów Ropy, Gazu i Produktów Petrochemicznych Iranu, stwierdził, że krok Teheranu ma na celu zagwarantowanie, iż środki będą „niemożliwe do wyśledzenia lub skonfiskowania ze względu na sankcje”. Procedura poboru opłat wymaga od każdego statku przewożącego ropę przesłania drogą elektroniczną szczegółowych informacji o ładunku w celu ich weryfikacji przez irańskie władze. Po uzyskaniu zgody operatorzy jednostek mają określony czas na przelanie środków do portfela kontrolowanego przez Iran, co – według zapewnień – ma zminimalizować ryzyko śledzenia transakcji. Szczegółowe warunki tego reżimu żeglugowego zostały ustalone przez Najwyższą Radę Bezpieczeństwa Narodowego Iranu.

W tej sytuacji prezydent Trump zasugerował możliwość udziału Stanów Zjednoczonych w procesie na zasadzie „joint venture” i pobieranie opłat na równi z Iranem, choć przedstawiciele Teheranu nie odnieśli się jeszcze do tej inicjatywy. To wydarzenie geopolityczne, zwiastujące przejściowe złagodzenie napięć, wywołało natychmiastową reakcję na światowych rynkach finansowych. Kontrakty terminowe na ropę typu Brent, które krótko wcześniej przekraczały 111 dolarów za baryłkę, spadły o ponad 13%, osiągając poziom około 94,43–94,86 dolara za baryłkę według stanu na 8 kwietnia 2026 roku. Ten spadek cen surowców energetycznych, które przed wybuchem konfliktu 28 lutego 2026 roku kosztowały około 70 dolarów za baryłkę Brent, przyczynił się do wzrostu zainteresowania aktywami ryzykownymi.

Cena bitcoina odnotowała znaczący wzrost, osiągając poziom około 72 500 dolarów, a całkowita kapitalizacja rynku kryptowalut w ciągu 24 godzin poprzedzających 8 kwietnia 2026 roku wzrosła o 4,4%, do poziomu 2,44 biliona dolarów. Odnotowano również skok zainteresowania innymi kryptowalutami, w szczególności Zcash (ZEC), którego kurs wzrósł o 25–27,51%. Dwutygodniowy rozejm został wypracowany dzięki staraniom mediatorów, wśród których kluczową rolę odegrał Pakistan. Premier Pakistanu Shehbaz Sharif potwierdził, że zaprosił delegacje z Waszyngtonu i Teheranu na rozmowy do Islamabadu, zaplanowane na piątek 10 kwietnia 2026 roku, w celu wypracowania ostatecznego porozumienia. Według niektórych źródeł w wysiłki dyplomatyczne zaangażowane były również Chiny, Egipt i Turcja, a po stronie amerykańskiej jako potencjalnych negocjatorów wymieniano wiceprezydenta JD Vance'a, Steve’a Witkoffa oraz Jareda Kushnera.

Co istotne, mimo ogólnego porozumienia, premier Izraela Benjamin Netanjahu, popierając rozejm, zastrzegł, że nie obejmuje on izraelskich operacji w Libanie, gdzie kontynuowano potępione przez ONZ ataki lotnicze. Sam konflikt wybuchł 28 lutego 2026 roku po serii eskalacji, w tym atakach USA i Izraela na cele w Iranie, co doprowadziło do czasowej blokady cieśniny Ormuz, przez którą przepływa około 20% światowego dziennego wolumenu ropy. Analitycy rynkowi, tacy jak Aleksandr Frołow z „InfoTEK”, zaznają, że powrót do przedwojennego natężenia ruchu w cieśninie będzie następował stopniowo ze względu na konieczność weryfikacji każdej jednostki. Na rynku utrzymuje się ostrożność: zerwanie kruchego, dwutygodniowego zawieszenia broni mogłoby wywołać ponowny skok cen ropy powyżej poziomu 110 dolarów za baryłkę.