Zelensky annuleert bezoek aan Davos wegens grootschalige aanvallen op Oekraïense energie-infrastructuur

De jaarlijkse bijeenkomst van het World Economic Forum (WEF) in het Zwitserse Davos, die dit jaar werd gehouden van 19 tot 23 januari 2026, stond officieel in het teken van het thema 'De geest van de dialoog'. Ondanks dit streven naar verzoening en samenwerking vond het evenement plaats tegen een achtergrond van diepe geopolitieke verdeeldheid en onzekerheid. De diplomatieke verhoudingen werden in de aanloop naar het forum extra bemoeilijkt door de opstelling van de Verenigde Staten ten aanzien van Groenland en de dreigementen met nieuwe handelstarieven tegen Europese bondgenoten, waarbij met name Frankrijk in het vizier kwam te liggen.

Op de tweede dag van het forum, 20 januari 2026, besloot de Oekraïense president Volodymyr Zelensky onverwacht zijn geplande deelname te annuleren. De president achtte zijn fysieke aanwezigheid in eigen land noodzakelijk om direct toezicht te houden op de kritieke herstelwerkzaamheden aan de elektriciteits- en warmtevoorziening. Het land was die nacht getroffen door een verwoestende golf van Russische raket- en drone-aanvallen, waardoor de energievoorziening voor miljoenen burgers in gevaar kwam. Zelensky lichtte zijn besluit toe met een krachtige verklaring: 'Zonder twijfel kies ik in dit geval voor Oekraïne en niet voor het economisch forum', hoewel hij de mogelijkheid openhield dat zijn plannen later alsnog zouden kunnen wijzigen.

De cijfers van de nationale netbeheerder Ukrenergo schetsen een somber beeld van de huidige staat van het Oekraïense energienetwerk. Sinds het begin van de grootschalige Russische invasie in 2022 is de totale capaciteit om elektriciteit op te wekken drastisch geslonken. Om deze crisis het hoofd te bieden, bleef een gespecialiseerde Oekraïense delegatie wel aanwezig in Davos. Hun missie was helder: het veiligstellen van internationale steun voor de levering van moderne luchtverdedigingssystemen en het verkrijgen van de benodigde apparatuur om de zwaar beschadigde energiecentrales te herstellen, een proces dat nauw wordt gecoördineerd met de Amerikaanse bondgenoten.

De intensiteit van de strijd werd op 20 januari opnieuw pijnlijk zichtbaar toen Rusland een massale aanval uitvoerde met een arsenaal van 34 raketten en 339 drones. Hoewel de Oekraïense luchtmacht meldde dat er in totaal 342 vijandelijke doelen succesvol werden onderschept, was de resterende schade groot genoeg om 'behoorlijk strikte' beperkingen op het stroomverbruik op te leggen. Deze maatregelen troffen vooral de regio's rond de hoofdstad Kiev en de stad Charkov. Premier Denys Shmyhal herinnerde de internationale gemeenschap eraan dat er sinds de start van het conflict geen enkele elektriciteitscentrale in Oekraïne meer is die niet op een of andere manier door oorlogsgeweld is geraakt.

Terwijl de regering in Kiev blijft hameren op de noodzaak van directe materiële bijstand om de winter door te komen, groeit de bezorgdheid over diplomatieke ontwikkelingen die zich buiten het zicht van de camera's afspelen. Er zijn sterke aanwijzingen dat er achter de schermen overleg plaatsvindt tussen Amerikaanse en Russische functionarissen over een breder strategisch kader voor de lange termijn. Deze discrete onderhandelingen roepen prangende vragen op bij de Oekraïense zijde, die vreest dat er beslissingen over hun toekomst worden genomen zonder hun directe betrokkenheid, wat de spanningen op het wereldtoneel alleen maar verder doet toenemen.