Drielandig overleg in Abu Dhabi: Oekraïne, Rusland en de VS starten cruciale vredesbesprekingen

Op vrijdag 23 januari 2026 is in Abu Dhabi, de hoofdstad van de Verenigde Arabische Emiraten, een historisch tweedaags overleg begonnen tussen Oekraïne, de Russische Federatie en de Verenigde Staten. Deze eerste officiële ronde van trilaterale gesprekken markeert een belangrijk keerpunt in de diplomatieke inspanningen. Waar eerdere ontmoetingen versnipperd en voorbereidend van aard waren, is er nu sprake van een directe dialoog tussen alle drie de partijen. Volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken van de VAE onderstreept dit initiatief het groeiende internationale vertrouwen in de bemiddelende rol die de Emiraten spelen op het wereldtoneel.

De focus van deze bijeenkomst ligt bij een gespecialiseerde werkgroep die zich buigt over veiligheidsvraagstukken. Dit benadrukt de kritieke noodzaak van militaire afspraken en veiligheidsgaranties om het conflict, dat al sinds februari 2022 voortduurt, eindelijk te beëindigen. De weg naar Abu Dhabi werd geplaveid door intensieve diplomatie; zo vonden er in de nacht van 22 januari 2026 in Moskou al gesprekken plaats tussen de Russische president Vladimir Poetin en de Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner. Yuri Ushakov omschreef deze ontmoeting als "bijzonder inhoudelijk". Tegelijkertijd sprak de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op 22 januari in Davos met de Amerikaanse president Donald Trump. Zelensky noemde dit gesprek "productief en betekenisvol" en hintte op een nagenoeg voltooide vredesdeal inclusief Amerikaanse veiligheidsgaranties.

Ondanks de diplomatieke vooruitgang blijft de territoriale kwestie het grootste struikelblok voor een definitief akkoord. Namens het Kremlin liet woordvoerder Dmitri Peskov weten dat de terugtrekking van Oekraïense troepen uit de gehele Donbas-regio een onwrikbare voorwaarde is voor een duurzame oplossing. Hierbij wordt verwezen naar de zogenaamde "Anchorage-formule". Yuri Ushakov, de assistent van de Russische president, bevestigde dat een langdurige regeling ondenkbaar is zonder een territoriale beslechting op basis van deze specifieke formule, wat de complexiteit van de huidige onderhandelingen onderstreept.

De samenstelling van de verschillende delegaties verraadt het hoge gewicht dat aan deze gesprekken wordt toegekend. De Oekraïense zijde wordt geleid door Rustem Umerov, de secretaris van de Nationale Veiligheids- en Defensieraad. Hij wordt vergezeld door Kyrylo Budanov, het hoofd van het kantoor van de president (die door Rosfinmonitoring op een zwarte lijst is geplaatst), en stafchef Andriy Hnatov. De Russische delegatie staat onder leiding van admiraal Igor Kostyukov, het hoofd van de GRU, geflankeerd door speciaal gezant Kirill Dmitriev.

De Amerikaanse afvaardiging wordt vertegenwoordigd door gezant Steve Witkoff, adviseur Jared Kushner en de Amerikaanse minister van Landmacht Dan Driscoll. Naast de plenaire sessies staat er een aparte bilaterale ontmoeting gepland tussen Witkoff en Dmitriev om specifiek economische vraagstukken te bespreken. Dit wijst op het veelzijdige karakter van de onderhandelingen, waarbij niet alleen naar militaire maar ook naar financiële en investeringsgerelateerde oplossingen wordt gezocht.

De huidige militaire realiteit vormt het decor van deze gesprekken: begin 2026 heeft Rusland ongeveer 20% van het Oekraïense grondgebied in handen. De gastheer van de top, de Verenigde Arabische Emiraten, heeft inmiddels een bewezen staat van dienst als bemiddelaar. Minister van Buitenlandse Zaken sjeik Abdullah bin Zayed Al Nahyan wees op de eerdere successen, waaronder de vrijlating van 4.641 gevangenen via 17 verschillende uitwisselingsoperaties. President sjeik Mohamed bin Zayed Al Nahyan sprak zijn hoop uit en wenste de aanwezige delegaties veel succes bij het bereiken van een positief resultaat.