Hoa Kỳ thiết lập phong tỏa hải quân tại eo biển Hormuz sau khi đàm phán với Iran đổ vỡ

Vào Chủ Nhật, ngày 12 tháng 4 năm 2026, chính quyền của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã chính thức tuyên bố thiết lập lệnh phong tỏa hải quân ngay lập tức đối với eo biển Hormuz. Quyết định mang tính bước ngoặt này được đưa ra ngay sau khi các cuộc đàm phán hòa bình kéo dài tại Islamabad, Pakistan kết thúc mà không đạt được kết quả. Các đại diện ngoại giao Mỹ cho biết cuộc tham vấn kéo dài suốt 21 giờ đồng hồ đã bị đình chỉ do phía Tehran kiên quyết không chấp nhận yêu cầu thu hẹp chương trình hạt nhân. Sự việc này trực tiếp đặt dấu chấm hết cho nỗ lực duy trì lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần vốn có hiệu lực từ ngày 8 tháng 4 năm 2026 dưới sự trung gian của Pakistan.

Hội nghị tại Islamabad, với mục tiêu củng cố thỏa thuận ngừng bắn tạm thời, đã khép lại trong sự bế tắc dù các bên đã có những trao đổi thẳng thắn và gay gắt. Dẫn đầu phái đoàn Hoa Kỳ, Phó Tổng thống J.D. Vance khẳng định rằng rào cản chính nằm ở việc Iran từ chối thay đổi định hướng hạt nhân và không đưa ra cam kết từ bỏ việc chế tạo vũ khí nguyên tử. Phản ứng lại, phía Iran cáo buộc Washington đã áp đặt những điều kiện quá mức, ngăn cản việc đạt được một thỏa thuận khung cần thiết. Theo chuyên gia chính trị Stanislav Tkachenko, việc Mỹ đối thoại với một đối thủ có vị thế tương đương về sức mạnh đã tạo ra một cục diện đối đầu khó thỏa hiệp, ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả của các cuộc thảo luận này.

Tầm quan trọng của eo biển Hormuz là không thể phủ nhận khi tuyến hành lang biển này vận chuyển tới 20% sản lượng dầu thô toàn cầu. Tổng thống Trump đã ra lệnh cho Hải quân Hoa Kỳ thực hiện việc ngăn chặn các tàu thuyền bị nghi ngờ đã thanh toán các khoản phí quá cảnh mà Nhà Trắng định nghĩa là hành vi "tống tiền bất hợp pháp" cho phía Iran. Đồng thời, lực lượng hải quân Mỹ cũng đã bắt đầu các chiến dịch rà phá thủy lôi tại các vùng nước mà Iran đã rải mìn trước đó. Chuyên gia quân sự Vasily Dandykin lưu ý rằng công tác rà phá có thể sẽ phải kéo dài trong nhiều tháng, tương tự như những gì đã xảy ra vào năm 1991, do tính chất phức tạp của các loại thủy lôi tầng đáy mà quân đội Iran đang sở hữu.

Sự leo thang quân sự tại tuyến đường thủy chiến lược này đang khiến các quốc gia trong khu vực phải chuẩn bị cho những kịch bản xấu nhất. Truyền thông Israel ghi nhận rằng Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã nhận được các chỉ thị mới về việc chuẩn bị sẵn sàng cho các chiến dịch quân sự chống lại Iran, phản ánh tinh thần sẵn sàng cao độ của đồng minh thân cận nhất của Mỹ. Trong khi đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron trước đó từng nuôi hy vọng lệnh ngừng bắn sẽ được duy trì để mở đường cho các cuộc đối thoại sâu rộng hơn. Tuy nhiên, khi các nỗ lực ngoại giao – bao gồm cả các cuộc thảo luận về việc giải phóng tài sản bị đóng băng của Tehran – chính thức thất bại, áp lực quân sự đã trở thành công cụ chủ đạo. Khả năng tái diễn các cuộc giao tranh quy mô lớn vốn đã bùng nổ từ ngày 28 tháng 2 năm 2026 hiện đang ở mức rất cao.