Eurovision 2026: 70 năm âm nhạc – Ngôn ngữ chung kết nối châu Âu

Vào năm 2026, Liên minh Phát sóng Châu Âu (EBU) sẽ long trọng kỷ niệm 70 năm thành lập Eurovision Song Contest, một trong những dự án văn hóa bền bỉ và có sức ảnh hưởng nhất tại lục địa già. Khởi nguồn từ năm 1956 như một cuộc thử nghiệm truyền hình xuyên quốc gia đầy táo bạo, sự kiện này đã dần chuyển mình thành một sân chơi âm nhạc độc đáo, nơi hội tụ và lan tỏa những âm sắc đặc trưng của toàn châu Âu.

Cuộc thi đầu tiên trong lịch sử đã được tổ chức vào ngày 24 tháng 5 năm 1956 tại thành phố Lugano, Thụy Sĩ. Thời điểm đó, chỉ có vỏn vẹn bảy quốc gia tham dự bao gồm Bỉ, Pháp, Đức, Ý, Luxembourg, Hà Lan và Thụy Sĩ. Chiến thắng đầu tiên đã thuộc về nữ ca sĩ người Thụy Sĩ Lys Assia với ca khúc mang tên «Refrain».

Ban đầu, Eurovision được xây dựng dựa trên mô hình của Liên hoan Âm nhạc Sanremo, đóng vai trò như một cuộc thử nghiệm cả về kỹ thuật lẫn văn hóa. Mục tiêu cốt lõi là kiểm tra khả năng truyền hình trực tiếp giữa các quốc gia châu Âu, đồng thời khuyến khích việc sáng tác những bài hát mới. Qua thời gian, sứ mệnh này đã mở rộng hơn khi Eurovision trở thành tấm gương phản chiếu những biến đổi sâu sắc trong đời sống văn hóa và xã hội của châu lục.

Để đánh dấu cột mốc kim khánh này, đài truyền hình công cộng Đức ARD đã thực hiện một bộ phim tài liệu đặc biệt mang tên «70 Jahre ESC – More than Music». Tác phẩm hứa hẹn mang đến cái nhìn sâu sắc và toàn diện về hành trình bảy thập kỷ đầy thăng trầm của cuộc thi âm nhạc lớn nhất hành tinh này.

Theo kế hoạch công bố, bộ phim sẽ chính thức ra mắt khán giả truyền hình vào ngày 11 tháng 5 năm 2026. Trước đó, phiên bản phát trực tuyến sẽ có mặt trên nền tảng ARD Mediathek từ ngày 8 tháng 5 để phục vụ cộng đồng người hâm mộ trên toàn thế giới.

Với thời lượng 90 phút, bộ phim lần theo dấu vết tiến hóa của cuộc thi từ một thử nghiệm truyền hình đơn thuần đến một không gian văn hóa cho đối thoại chung của châu Âu. Phim quy tụ các cuộc phỏng vấn với những nhân vật then chốt qua nhiều thời kỳ khác nhau, bao gồm:

• Nana Mouskouri
• Conchita Wurst
• Jean-Paul Gaultier
• Peter Urban

Một phần quan trọng của bộ phim dành để tôn vinh vai trò của Eurovision như một nền tảng thúc đẩy sự đa dạng văn hóa và tính hòa nhập. Đặc biệt, chiến thắng của Dana International vào năm 1998 được nhấn mạnh như một bước ngoặt lịch sử quan trọng, giúp mở rộng sự hiện diện của các nhóm cộng đồng khác nhau trên sân khấu âm nhạc quốc tế.

Sự kiện kỷ niệm lần thứ 70 này sẽ được tổ chức tại thành phố Vienna, Áo, sau chiến thắng vang dội của nghệ sĩ người Áo JJ (Austrian singer) với ca khúc «Wasted Love» vào năm 2025. Đây là niềm tự hào lớn đối với nền âm nhạc nước Áo khi được đăng cai kỳ Eurovision đặc biệt này.

Địa điểm chính được lựa chọn để tổ chức các đêm diễn là Wiener Stadthalle, một trung tâm sự kiện hiện đại và giàu truyền thống tại thủ đô Vienna. Công tác chuẩn bị đang được triển khai khẩn trương để đảm bảo một kỳ lễ hội âm nhạc hoành tráng nhất.

Lịch trình cụ thể của cuộc thi đã được ấn định như sau:

• Vòng bán kết thứ nhất: ngày 12 tháng 5 năm 2026
• Vòng bán kết thứ hai: ngày 14 tháng 5 năm 2026
• Đêm chung kết xếp hạng (Grand Final): ngày 16 tháng 5 năm 2026

Toàn bộ quá trình tổ chức và điều hành sự kiện được thực hiện bởi Liên minh Phát sóng Châu Âu (EBU) phối hợp chặt chẽ cùng đài truyền hình quốc gia Áo ORF. Sự hợp tác này nhằm đảm bảo các tiêu chuẩn kỹ thuật và nghệ thuật cao nhất cho cột mốc 70 năm lịch sử.

Hai gương mặt nổi tiếng sẽ đảm nhận vai trò dẫn chương trình cho mùa giải năm nay là Victoria Swarovski và Michael Ostrowski. Sự kết hợp giữa sự duyên dáng và chuyên nghiệp của họ hứa hẹn sẽ mang lại không khí sôi động cho các đêm thi trực tiếp.

Một điểm nhấn đặc biệt khác trong năm kỷ niệm là chuyến lưu diễn chính thức đầu tiên trong lịch sử mang tên: Eurovision Song Contest Live Tour 2026. Đây là một bước đi đột phá nhằm mang không khí Eurovision đến gần hơn với khán giả tại nhiều quốc gia.

Chuyến lưu diễn dự kiến diễn ra từ ngày 15 tháng 6 đến ngày 2 tháng 7 năm 2026. Sự kiện này sẽ quy tụ các nghệ sĩ thuộc nhiều thế hệ khác nhau của Eurovision cùng với những thí sinh nổi bật vừa bước ra từ cuộc thi năm 2026.

Các thành phố lớn nằm trong lộ trình của tour diễn bao gồm:

• London
• Paris
• Hamburg
• Milan
• Zurich

Đây là lần đầu tiên Eurovision vượt ra khỏi khuôn khổ của một sự kiện truyền hình định kỳ để trở thành một định dạng lưu diễn văn hóa độc lập. Điều này cho thấy sức hút mạnh mẽ và khả năng thích nghi của thương hiệu Eurovision trong bối cảnh giải trí hiện đại.

Tuy nhiên, Eurovision 2026 cũng phải đối mặt với những thách thức từ thực tế chính trị khi số lượng quốc gia tham gia dự kiến giảm xuống còn 35 nước. Đây là con số thấp nhất kể từ năm 2003, phản ánh những biến động phức tạp đang diễn ra trong khu vực.

Nguyên nhân chính dẫn đến sự sụt giảm này là quyết định rút lui của năm đài truyền hình thành viên nhằm phản đối việc cho phép Israel tham gia cuộc thi. Thực tế này một lần nữa khẳng định Eurovision không chỉ là một sân khấu âm nhạc đơn thuần mà còn là nơi phản chiếu những cuộc thảo luận gay gắt về chính trị và xã hội tại châu Âu.

Trải qua bảy thập kỷ, Eurovision đã đi một chặng đường dài đầy ấn tượng: từ một thử nghiệm phát sóng kỹ thuật ban đầu đến một phòng thí nghiệm đối thoại văn hóa và cuối cùng trở thành tiếng nói tập thể của người dân châu Âu. Sự kiên trì của dự án này chứng minh sức mạnh kết nối của nghệ thuật qua nhiều thế hệ.

Chính trong năm kỷ niệm này, ý nghĩa cốt lõi của cuộc thi lại càng trở nên rõ nét hơn bao giờ hết. Âm nhạc vẫn luôn là một trong số ít những hình thức giao tiếp đặc biệt, nơi mà châu Âu có thể tiếp tục lắng nghe, thấu hiểu và cảm nhận bản thân như một thực thể thống nhất và trọn vẹn.