Tĩnh lặng trước cơn bão: Trái đất vượt qua đỉnh điểm đầu tiên của bão địa từ và chuẩn bị cho giai đoạn thứ hai

Theo dữ liệu giám sát tính đến 04:00 UTC ngày 20 tháng 1 năm 2026, cơn bão địa từ dữ dội đang tác động trực tiếp lên hành tinh của chúng ta đang bộc lộ những diễn biến hết sức phức tạp và khó lường. Sau giai đoạn bùng phát ban đầu gây ra những xáo trộn cực đoan trên diện rộng, tình hình hiện đã bước vào một thời kỳ ổn định tương đối, tuy nhiên trạng thái này vẫn còn rất xa mới có thể gọi là bình lặng. Các quan sát thực tế cho thấy Trái Đất hiện đang nằm trong vùng "mắt bão" – một khoảng lặng tạm thời mang tính chiến thuật trước khi đón nhận đợt sóng năng lượng mặt trời thứ hai đầy tiềm năng và mạnh mẽ.

Đỉnh điểm đầu tiên của sự kiện thiên văn này, với cường độ đạt mức G4.7 đáng kinh ngạc, hiện đã đi qua. Mặc dù tốc độ gió mặt trời đã chạm ngưỡng cực hạn trong lần va chạm đầu tiên, nhưng hiện tại con số này đã duy trì ổn định ở mức khoảng 900 km/s. Dù đã đi vào giai đoạn bình ổn, tốc độ này thực tế vẫn cao gấp 2,5 đến 3 lần so với mức nền thông thường trong không gian. Thêm vào đó, độ cảm ứng từ trường liên hành tinh ở khu vực gần Trái Đất đã giảm khoảng một nửa so với các giá trị kỷ lục vừa thiết lập, song vẫn duy trì ở mức cao bất thường – gấp gần 10 lần so với điều kiện tiêu chuẩn. Những chỉ số này đã chuyển dịch từ ranh giới của những điều "không tưởng" sang danh mục các dữ liệu cực đoan nhưng có thể đo lường một cách nhất quán.

Yếu tố tiên quyết định đoạt sự tiến triển của cơn bão trong những giờ tới chính là trạng thái của thành phần Bz trong từ trường. Các nhà khoa học đang theo dõi sát sao sự biến động nhanh chóng về phân cực của thành phần này. Nếu xu hướng hiện tại trở nên ổn định và từ trường tiếp tục duy trì hướng về phía nam, nó sẽ mở ra một con đường trực diện cho huyết tương mặt trời xâm nhập sâu vào từ quyển của Trái Đất. Kịch bản này nhiều khả năng sẽ kích hoạt một đợt sóng địa từ mạnh mẽ thứ hai trong vòng 6 đến 12 giờ tới, có thể đẩy các chỉ số quay trở lại mức ít nhất là G4 và thậm chí là nỗ lực đạt tới ngưỡng bão cấp G5. Dự kiến, tổng thời gian diễn ra sự kiện địa từ này sẽ kéo dài tối thiểu 24 giờ, trong khi để môi trường không gian ổn định hoàn toàn có thể phải mất từ hai đến ba ngày.

Hệ quả mãn nhãn nhất từ các hoạt động địa từ trong đêm qua chính là sự xuất hiện của những dải cực quang rực rỡ và mạnh mẽ, được đánh giá là một trong những màn trình diễn ánh sáng ấn tượng nhất từng được ghi nhận trong thế kỷ 21. Ranh giới quan sát được của hiện tượng này đã hạ thấp xuống tới vĩ độ 40, cho phép cư dân ở những khu vực rất xa vòng cực như Nam Âu, miền trung Hoa Kỳ và phía bắc Nhật Bản có thể chiêm ngưỡng tận mắt. Trong đêm tới, đặc biệt nếu giai đoạn thứ hai của cơn bão bùng phát như dự báo, khả năng lặp lại của những màn cực quang khổng lồ là rất cao, mặc dù cường độ của chúng có thể sẽ không hoàn toàn đạt tới mức đỉnh điểm như những gì đã diễn ra trước đó.

Tình hình hiện tại vẫn mang một ý nghĩa lịch sử đặc biệt khi Trái Đất đồng thời trải qua tác động của một sự kiện kép hiếm thấy: một cơn bão bức xạ cấp S4 đang tiếp diễn và một cơn bão địa từ cực đoan nhiều giai đoạn. Đây là một minh chứng sống động về mối liên kết năng động và đầy biến động giữa hành tinh chúng ta và Mặt Trời, cho thấy các sự kiện thời tiết không gian không chỉ là một cú va chạm đơn lẻ mà là một chuỗi các diễn biến phức tạp với nhiều chương hồi khác nhau. Các nhà nghiên cứu trên toàn cầu hiện đang duy trì chế độ giám sát nghiêm ngặt, chờ đợi các dữ liệu tiếp theo để xác định cách thức từ trường sẽ phản ứng trong những giờ khắc quyết định sắp tới.