Miền Bắc Afghanistan Chấn Động Vì Trận Động Đất 6.3 Độ, Di Tích Lịch Sử Bị Hư Hại Nghiêm Trọng

Một trận động đất mạnh 6.3 độ Richter đã giáng một đòn nặng nề khác vào các cộng đồng ở miền bắc Afghanistan, những nơi vốn đang chật vật phục hồi sau hàng loạt thảm họa gần đây. Sự kiện địa chấn này xảy ra vào rạng sáng ngày 3 tháng 11 năm 2025, gieo rắc nỗi sợ hãi ngay lập tức về thương vong trên diện rộng và sự sụp đổ cấu trúc tại các tỉnh bị ảnh hưởng. Trận động đất đã làm rung chuyển khu vực dưới màn đêm, khiến công tác đánh giá thiệt hại ban đầu trở nên vô cùng khó khăn và phức tạp.

Cơ quan Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (U.S. Geological Survey) xác định tâm chấn nằm cách Khulm, thuộc tỉnh Samangan, khoảng 22 km về phía tây. Sự đứt gãy xảy ra ở độ sâu tương đối nông, chỉ 28 km. Độ sâu này được biết là yếu tố làm tăng cường độ rung lắc trên bề mặt, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cơ sở hạ tầng địa phương. Báo cáo ban đầu đã xác nhận một tổn thất bi thảm về người. Bộ Y tế Afghanistan cho biết ít nhất 20 người đã thiệt mạng và hơn 534 người khác bị thương. Các quan chức cảnh báo rằng những con số này chắc chắn sẽ tăng lên khi các hoạt động tìm kiếm và đánh giá tiếp tục được triển khai. Các khu vực chịu thiệt hại nặng nề nhất được ghi nhận là tỉnh Balkh và tỉnh Samangan.

Thiệt hại nhìn thấy được nhanh chóng xuất hiện, làm dấy lên mối lo ngại sâu sắc về việc bảo tồn di sản văn hóa. Tại tỉnh Balkh, Thánh đường Hồi giáo Xanh (Blue Mosque) lịch sử ở Mazar-e-Sharif đã bị hư hại rõ rệt; các báo cáo cho biết một phần của một trong những ngọn tháp (minaret) nổi bật của nó đã bị sập một phần. Trận chấn động mới nhất này càng làm trầm trọng thêm tình trạng dễ bị tổn thương của khu vực, đặc biệt sau trận động đất 6.0 độ tàn khốc ở miền đông Afghanistan vào ngày 31 tháng 8 năm 2025, vốn đã cướp đi sinh mạng của hơn 2.200 người. Tác động tích lũy này đang tạo ra áp lực khổng lồ lên nguồn lực địa phương vốn đã eo hẹp, đòi hỏi sự hỗ trợ quốc tế khẩn cấp.

Trước cuộc khủng hoảng nhân đạo ngày càng leo thang, Liên Hợp Quốc đã đưa ra lời kêu gọi khẩn cấp, tìm kiếm gần 140 triệu USD. Khoản tài trợ này được chỉ định để cung cấp hỗ trợ thiết yếu cho gần nửa triệu người có cuộc sống bị đảo lộn bởi thảm họa gần đây nhất. Các đội cứu hộ và cứu trợ khẩn cấp, bao gồm cả những người thuộc Bộ Quốc phòng, đã được điều động để vận chuyển những người bị thương và hỗ trợ các gia đình chịu ảnh hưởng. Phân tích địa chất xác nhận khu vực này có tính địa chấn cao, chủ yếu do sự va chạm của mảng kiến tạo Ấn Độ và mảng kiến tạo Á-Âu. Điều này cho thấy cư dân cần phải luôn cảnh giác cao độ trước những dư chấn tiếp theo có thể xảy ra bất cứ lúc nào, nhằm giảm thiểu rủi ro cho tính mạng và tài sản.