Báo Hoa Mai Châu Phi Quan Sát Hành Vi Lăn Phân Của Bọ Hung

Một ghi nhận hiếm hoi vào tháng Một năm 2026 đã ghi lại một sự kiện tương tác đáng chú ý giữa một cá thể báo hoa mai và một con bọ hung tại các vùng thảo nguyên châu Phi. Đoạn phim thu thập được cho thấy loài thú săn mồi lớn này đang chăm chú quan sát côn trùng nhỏ bé cần mẫn lăn quả cầu phân của nó trên mặt đất. Sự kiện này là một minh chứng cho thấy sự phức tạp trong tập tính và sự cân bằng sinh thái tinh vi tồn tại ngay cả trong những tương tác tưởng chừng đơn giản nhất giữa các loài.

Báo hoa mai đã tiến lại gần, thực hiện hành vi đánh hơi, rồi sau đó lại lùi xa, một cử chỉ gợi ý về sự tò mò khám phá hơn là ý định săn mồi thông thường. Các loài thú ăn thịt lớn, như báo hoa mai (Panthera pardus), thường có xu hướng điều tra những mùi hương hoặc chuyển động bất thường trong phạm vi lãnh thổ của chúng. Trong trường hợp này, sự di chuyển của quả phân và mùi hương nồng có lẽ đã thu hút sự chú ý của báo để phục vụ cho việc kiểm tra khứu giác. Báo hoa mai, mặc dù là loài săn mồi nguy hiểm, thường có xu hướng tập trung vào các con mồi có năng lượng cao hơn, do đó chúng thường đối xử với côn trùng bằng sự hiếu kỳ hoặc thái độ thờ ơ.

Bọ hung đóng một vai trò sinh thái thiết yếu trên các đồng cỏ châu Phi, nơi chúng tham gia vào quá trình tái chế chất dinh dưỡng và cải thiện chất lượng đất. Hoạt động của chúng giúp giảm thiểu sự tích tụ chất thải hữu cơ, đồng thời hỗ trợ quá trình thẩm thấu nước và oxy vào lòng đất, yếu tố quan trọng cho sự phát triển của thảm thực vật. Sự hợp tác này giữa các sinh vật, từ động vật ăn thịt đỉnh cao như báo hoa mai cho đến các loài phân hủy thiết yếu như bọ hung, nhấn mạnh tính liên kết chặt chẽ của chuỗi thức ăn trong hệ sinh thái. Tại các khu vực như Úc, việc đưa bọ hung vào đã giúp giảm tới 40% lượng khí mê-tan (CH4) độc hại thải ra từ phân gia súc.

Báo hoa mai châu Phi (P. p. pardus) là một trong những phân loài báo hoa mai có phạm vi phân bố rộng nhất, sinh sống tại khu vực hạ Sahara. Mặc dù có thân hình tương đối nhỏ so với các loài mèo lớn khác, chúng là loài thuộc Họ Mèo có tỷ lệ sinh tồn thành công nhất, một phần nhờ vào khả năng tiêu thụ bất kỳ động vật nào có kích thước từ bọ hung trở lên. Tuy nhiên, sự tồn tại của chúng tại châu Phi đi kèm với thách thức cạnh tranh và bị sư tử truy sát. Sự quan sát về một con báo hoa mai trưởng thành bị 12 con sư tử vây quanh tại Khu bảo tồn Malamala, Nam Phi vào tháng 12 năm 2021, là một ví dụ về sự khắc nghiệt trong môi trường sống này.

Sự tương tác giữa báo hoa mai và bọ hung, dù chỉ là một khoảnh khắc ngắn ngủi, nhắc nhở về mạng lưới sinh học rộng lớn và đa dạng. Các nhà khoa học đã nghiên cứu những mối quan hệ cộng sinh đáng ngạc nhiên khác trong tự nhiên, ví dụ như cây ăn thịt Roridula ở Nam Phi duy trì mối quan hệ với côn trùng Pameridea roridulae. Sự kiện báo hoa mai và bọ hung là một lát cắt về sự tương tác không mang tính săn mồi, nơi sự tò mò của một động vật lớn đối với một hoạt động sinh thái cơ bản của một loài nhỏ bé đã được ghi lại, làm phong phú thêm hiểu biết của chúng ta về hành vi tự nhiên tại châu Phi.