Phát hiện Voọc Cát Bà tại Ninh Bình củng cố đề xuất thành lập Khu Bảo tồn

Các cuộc khảo sát trên không gần đây tại khu vực rừng tỉnh Ninh Bình, Việt Nam, đã xác nhận sự hiện diện của các quần thể động vật hoang dã quý hiếm, cung cấp bằng chứng khoa học vững chắc cho các đề xuất bảo tồn cấp thiết. Nghiên cứu do Trung tâm Nghiên cứu Tài nguyên, Môi trường và Biến đổi Khí hậu (CeCREC) thực hiện nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ hệ sinh thái rừng đá vôi đặc trưng của tỉnh.

Trong khoảng thời gian từ tháng 7 đến tháng 10 năm 2025, các chuyên gia của CeCREC đã tiến hành giám sát kỹ thuật cao tại khu rừng bảo tồn Đồng Thái, sử dụng kết hợp máy bay không người lái và bẫy ảnh cố định. Chiến dịch đã thu thập được 3.340 hình ảnh, ghi nhận 12 loài động vật có vú và 15 loài chim, trong đó có nhiều loài được liệt kê trong Sách Đỏ Việt Nam. Sự kết hợp giữa viễn thám và giám sát mặt đất đã mang lại dữ liệu khách quan và toàn diện hơn so với các phương pháp khảo sát trước đây.

Điểm nhấn của cuộc khảo sát là việc xác nhận sự tồn tại của loài Voọc Cát Bà (Delacour's langur), được xếp ở mức 'Cực kỳ Nguy cấp' theo danh sách của IUCN và Sách Đỏ Việt Nam. Ước tính có khoảng 37 cá thể Voọc Cát Bà được ghi nhận, cho thấy đây có thể là một trong những quần thể lớn nhất còn sót lại của loài này tại Việt Nam. Các loài động vật có vú đáng chú ý khác được ghi nhận bao gồm Voọc Chà vá chân nâu, Gấu chó và Mèo cá. Sáu loài động vật được xác định là quý hiếm, củng cố giá trị đa dạng sinh học cao của khu rừng Đồng Thái, vốn có diện tích bảo vệ gần 1.600 hecta.

Những kết quả này là cơ sở khoa học mạnh mẽ để các chuyên gia đề xuất nâng cấp khu vực rừng Đồng Thái lên thành Khu Bảo tồn Loài và Môi trường sống. Theo các chuyên gia, khu rừng này đáp ứng đầy đủ các tiêu chí theo Nghị định 156/2018/NĐ-CP để được công nhận là khu vực bảo tồn đặc biệt. Việc nâng cấp này không chỉ nhằm bảo vệ các loài có nguy cơ tuyệt chủng mà còn hướng tới việc thúc đẩy phát triển du lịch sinh thái bền vững tại địa phương.

Bối cảnh rộng hơn cho thấy tầm quan trọng của việc bảo vệ các khu rừng karst đá vôi, nơi sinh sống của Voọc Cát Bà, loài đặc hữu của miền Bắc Việt Nam. Các quần thể khác của loài này, dù đang phục hồi tại Khu Bảo tồn Thiên nhiên Vân Long với khoảng 150-160 cá thể tính đến năm 2021, vẫn cần các hành lang sinh học để đảm bảo sự đa dạng di truyền lâu dài. Việc bảo vệ khu vực Đồng Thái, nằm gần khu vực Kim Bảng, nơi cũng được ghi nhận có quần thể Voọc Cát Bà, có thể tạo ra một hành lang sinh thái quan trọng, kết nối các quần thể bị cô lập. Bên cạnh Voọc Cát Bà, các loài khác được ghi nhận như Sơn dương ('Nguy cấp') và Diều hâu cá bụng trắng ('Sắp bị đe dọa') cho thấy sự cần thiết của một khu bảo tồn toàn diện.