Gambit Dầu mỏ 2026: Các kịch bản bùng nổ giá dầu trong bối cảnh khủng hoảng Iran

Tính đến tối ngày 1 tháng 3 năm 2026, thị trường năng lượng toàn cầu đã chính thức bước vào giai đoạn được gọi là "phí rủi ro quân sự". Trong bối cảnh Iran đe dọa phong tỏa eo biển Hormuz, các quốc gia phương Tây cùng những nhà cung cấp năng lượng thay thế đang ráo riết kích hoạt các phương án dự phòng khẩn cấp nhằm ổn định dòng chảy dầu thô thế giới.

Tại các phiên giao dịch ngoài sàn, giá dầu Brent đã có thời điểm vọt lên mức 126,40 USD, nhưng sau đó đã ổn định trở lại quanh ngưỡng 90–95 USD. Thị trường hiện đang nín thở chờ đợi những diễn biến thực tế: nếu eo biển Hormuz bị đóng cửa quá 48 giờ, các chuyên gia phân tích từ Goldman Sachs và Oxford Economics dự báo giá dầu có thể bùng nổ lên mức 140 USD.

• Dữ liệu tham chiếu: Hợp đồng tương lai dầu Brent (tháng 3 năm 2026)

Hoa Kỳ đã củng cố vị thế dẫn đầu tuyệt đối của mình khi đẩy sản lượng khai thác lên mức kỷ lục lịch sử là 13,6 triệu thùng mỗi ngày. Chính quyền của Tổng thống Donald Trump đã phản ứng với cuộc khủng hoảng Trung Đông bằng một chỉ thị về việc "tăng tốc tối đa" sản xuất nội địa. Theo dữ liệu từ báo cáo EIA STEO 2026, ông Trump đã ra lệnh dỡ bỏ các hạn chế về môi trường đối với hoạt động khoan dầu tại lưu vực Permian.

Bước đi chiến lược này không chỉ giúp ổn định thị trường nội địa Mỹ mà còn cho phép các nhà xuất khẩu nước này lấn át dầu Iran tại các cảng quan trọng ở châu Âu và châu Á. Việc tận dụng tối đa nguồn lực từ lưu vực Permian được xem là đòn bẩy then chốt để duy trì sự cân bằng năng lượng toàn cầu trong thời điểm nhạy cảm này.

Guyana đã trở thành cái tên gây bất ngờ nhất trên bản đồ năng lượng năm 2026. Nhờ các dự án đầy tham vọng dưới sự dẫn dắt của tập đoàn ExxonMobil, sản lượng xuất khẩu của quốc gia này đã vượt qua cột mốc tâm lý quan trọng là 1,1 triệu thùng mỗi ngày. Theo báo cáo từ World Oil vào tháng 2 năm 2026, Guyana thực sự đã biến thành "ngôi sao mới" của khu vực Mỹ Latinh.

Quốc gia này hiện cung cấp loại dầu nhẹ với các đặc tính kỹ thuật lý tưởng, trở thành sự thay thế hoàn hảo cho các dòng dầu từ Trung Đông tại các nhà máy lọc dầu trên khắp thế giới. Sự trỗi dậy của Guyana đã mang lại một lựa chọn an toàn hơn cho các đối tác quốc tế trong bối cảnh địa chính trị bất ổn.

Cuộc khủng hoảng cũng buộc Washington phải xem xét lại mối quan hệ ngoại giao với Caracas. Sản lượng dầu tại Venezuela đã phục hồi lên mức 900.000 thùng mỗi ngày. Theo thông tin từ CNBC Africa, Nhà Trắng đang tiến hành các cuộc tham vấn tích cực với chính quyền của ông Maduro dựa trên công thức "đổi dầu lấy sự ổn định chính trị".

Việc sử dụng dầu nặng của Venezuela được coi là yếu tố cực kỳ quan trọng để bù đắp sự thiếu hụt nguồn cung từ Iran cho các nhà máy lọc dầu tại Mỹ và Ấn Độ. Song song đó, Brazil tiếp tục gia tăng sự hiện diện một cách có hệ thống trên thị trường quốc tế thông qua các mỏ dầu ngoài khơi nước sâu.

Brazil đã đóng góp thêm khoảng 200.000 thùng mỗi ngày vào nguồn cung thế giới. Theo các bản tin từ Hellenic Shipping News, tập đoàn Petrobras của Brazil đã đẩy nhanh việc đưa vào vận hành các tàu chứa và xử lý dầu thô (FPSO) mới. Điều này biến Brazil thành một nhà cung cấp "hậu phương" đáng tin cậy khi các tuyến đường truyền thống qua Trung Đông bị tê liệt.

Cuộc khủng hoảng hiện tại cho thấy kỷ nguyên không thể thay thế của dầu mỏ Iran dường như đã đi đến hồi kết. Nhờ sự bứt phá công nghệ tại Mỹ và việc phát hiện các mỏ mới ở Mỹ Latinh, thế giới hiện có đủ tiềm lực để ngăn chặn tình trạng thiếu hụt nguồn cung trầm trọng. Tuy nhiên, vấn đề logistics vẫn là một thách thức lớn đối với các bên liên quan.

Câu hỏi đặt ra là liệu các cảng ở Texas và các trạm trung chuyển ở Guyana có thể đáp ứng kịp áp lực tải trọng tăng đột biến như thị trường yêu cầu hay không. Sự dịch chuyển dòng chảy năng lượng này đang tái định hình lại các khu vực ảnh hưởng trên toàn cầu.

Những đối tượng hưởng lợi lớn nhất từ cuộc khủng hoảng này bao gồm:

• Các nhà sản xuất dầu đá phiến Mỹ: Mức lợi nhuận khổng lồ khi giá dầu trên 80 USD cho phép họ nhanh chóng thanh toán các khoản nợ và tái đầu tư vào các giếng khoan mới.
• Nga: Bất chấp các lệnh trừng phạt, việc giá dầu thế giới tăng cao giúp gia tăng nguồn thu ngoại tệ cho ngân sách, ngay cả khi dầu được bán với mức chiết khấu.
• Các quốc gia OPEC+ (ngoại trừ Iran): Saudi Arabia và UAE sở hữu công suất dư thừa khoảng 3–4 triệu thùng/ngày, sẵn sàng tung ra thị trường với giá cao nếu Mỹ đảm bảo an ninh cho các tàu chở dầu.

Nếu xung đột được giải quyết bằng con đường ngoại giao hoặc eo biển được khai thông nhanh chóng nhờ các biện pháp quân sự, thị trường sẽ chứng kiến một đợt sụt giảm giá mạnh mẽ. Giá dầu Brent có thể quay về mức giá trị cơ bản từ 65–75 USD do thị trường năm 2026 vốn đã ở trạng thái dư thừa nguồn cung khoảng 3 triệu thùng/ngày.

Dự báo trong trường hợp căng thẳng hạ nhiệt:

• Giá dầu sụp đổ: Quay lại ngưỡng 65–75 USD do tình trạng dư cung thực tế trên toàn cầu.
• Hiệu ứng tồn kho: Các tàu chở dầu bị kẹt sẽ đồng loạt đổ về các cảng, tạo ra sự dư thừa tạm thời tại châu Âu và châu Á.
• Tác động đến lạm phát: Giá nhiên liệu giảm sẽ làm chậm lạm phát tại Mỹ và EU, cho phép Cục Dự trữ Liên bang (Fed) bắt đầu cắt giảm lãi suất từ tháng 4 năm 2026.

Về bản chất, mức giá trên 100 USD hiện nay là cái giá của sự sợ hãi chứ không phải sự khan hiếm thực sự. Một khi nỗi lo sợ biến mất, bong bóng dầu mỏ sẽ tan vỡ dưới áp lực của sản lượng khai thác kỷ lục từ Hoa Kỳ và Guyana.