Mô hình chung sống liên thế hệ giải quyết nhà ở và cô đơn

Các chương trình sắp xếp chỗ ở chung giữa các thế hệ đang nổi lên như một phương pháp hiệu quả nhằm giải quyết đồng thời hai thách thức xã hội cấp bách: tình trạng thiếu hụt nhà ở giá cả phải chăng cho giới trẻ và sự gia tăng cảm giác cô độc ở người lớn tuổi.

Những sáng kiến này, tiêu biểu là Chương trình Convive tại Madrid, Tây Ban Nha, do tổ chức phi chính phủ Solidarios para el Desarrollo điều phối, đã thiết lập các thỏa thuận sinh hoạt chung giữa cư dân trẻ tuổi và người cao tuổi. Chương trình Convive tại Madrid đã hoạt động được hơn 20 năm, thực hiện khoảng 100 lần sinh hoạt chung kể từ khi bắt đầu, và hiện có khoảng 40 căn hộ được chia sẻ theo mô hình này tại thành phố. Những người tham gia, như bà Amparo (84 tuổi) và cô Esmeralda (sinh viên đến từ Chile), đã chứng minh sự thành công của mô hình này trong việc xây dựng mối quan hệ như gia đình, nơi người trẻ nhận được sự đồng hành và người lớn tuổi có thêm sự hỗ trợ.

Luận điểm cốt lõi của các mô hình này là việc sắp xếp cuộc sống liên thế hệ có cấu trúc sẽ cải thiện đáng kể mức độ hạnh phúc và sức khỏe tinh thần của cả hai nhóm nhân khẩu học thông qua việc thúc đẩy tình bạn, sự học hỏi lẫn nhau và tinh thần đoàn kết. Những người tham gia trẻ tuổi thường chỉ phải chi trả chi phí sinh hoạt cơ bản thay vì tiền thuê nhà, giúp họ tiếp cận được nhà ở hợp lý trong bối cảnh giá thuê nhà ở Madrid đang tăng cao. Đổi lại, người cao tuổi nhận được sự bầu bạn thiết yếu và cảm giác an toàn, từ đó giảm thiểu các biểu hiện của sự cô lập xã hội.

Tại Việt Nam, mô hình Câu lạc bộ Liên thế hệ tự giúp nhau (CLB LTH TGN) cũng được phát động, với mục tiêu giúp người cao tuổi (NCT) sống vui, khỏe và có ích, đồng thời hỗ trợ kinh tế cho các thành viên khó khăn. Tính đến tháng 1 năm 2023, tỉnh Thanh Hóa đã có 1.000 CLB LTH TGN, và một CLB tại xã Yên Phong quản lý quỹ 130 triệu đồng, hỗ trợ vốn vay cho 28 thành viên. Sự tương tác trong các mô hình này mang lại lợi ích sức khỏe rõ rệt cho NCT thông qua các hoạt động tập thể và trò chuyện hàng ngày.

Theo dự báo của Liên Hợp Quốc, đến năm 2050, thế giới sẽ có 1,5 tỷ người từ 65 tuổi trở lên. Việt Nam cũng đang đối mặt với tốc độ già hóa nhanh, với dự kiến 20,8% dân số sẽ trên 60 tuổi vào năm 2039, tương đương 22,8 triệu người. Do đó, các giải pháp sáng tạo như mô hình chung sống liên thế hệ không chỉ là sự hỗ trợ nhân văn mà còn là một chiến lược thích ứng kinh tế bạc, biến thách thức nhân khẩu học thành cơ hội phát triển xã hội bền vững, như quan điểm được nhấn mạnh tại Hội nghị về kinh tế bạc do Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì vào ngày 11/3.