DSÖ'den Yeni Hamle: Yeni Delhi'de Küresel Geleneksel Tıp Kütüphanesi Tanıtıldı

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 17 ila 19 Aralık 2025 tarihleri arasında Hindistan'ın Yeni Delhi şehrinde İkinci Küresel DSÖ Geleneksel Tıp Zirvesi'ni başarıyla gerçekleştirdi. Bharat Mandapam'da düzenlenen bu önemli etkinlik, Hindistan AYUSH Bakanlığı ile ortaklaşa organize edildi. Zirvenin ana teması, DSÖ'nün 2025–2034 dönemi için belirlediği Küresel Geleneksel Tıp Stratejisi'nin hayata geçirilmesini desteklemeye odaklanarak, Sağlık ve Esenlikte Bilim ve Uygulama Dengesi'ni yeniden kurmak olarak belirlendi.

Bu zirvenin en dikkat çekici anlarından biri, DSÖ Küresel Geleneksel Tıp Merkezi (GTMC) tarafından Küresel Geleneksel Tıp Kütüphanesi'nin (TMGL) resmen tanıtılmasıydı. Bu kütüphane, geleneksel, tamamlayıcı ve bütünleştirici tıp alanlarına adanmış, halihazırda 1,6 milyondan fazla bilimsel kaydı barındıran, dünyanın en büyük dijital veri tabanı olma iddiasını taşıyor. TMGL'nin kuruluşu, 2023'te G20 ve BRICS toplantılarında alınan kararlara doğrudan bir yanıt niteliğindedir ve bu alandaki bilgi ve araştırma boşluğunu doldurmayı hedeflemektedir.

Zirvede sunulan istatistikler, böylesi bir girişimin ne kadar elzem olduğunu gözler önüne serdi: DSÖ üyesi devletlerin neredeyse %90'ı, nüfuslarının %40 ila %90 arasındaki bir kesiminin düzenli olarak geleneksel tıp (GT) yöntemlerini kullandığını bildiriyor. Ancak GTMC'nin vekaleten direktörü Dr. Syama Kuruvilla'nın da belirttiği gibi, küresel sağlık araştırmaları finansmanının %1'inden azı GT'ye ayrılıyor. Bu yüksek kullanım oranı ile yetersiz bilimsel destek arasındaki çarpıcı dengesizlik, TMGL'nin başlatılmasını stratejik bir zorunluluk haline getirmektedir.

Hem zirve hem de kütüphanenin lansmanı, kanıta dayalılık, güvenlik, entegrasyon ve sektörler arası değere odaklanan 2025–2034 Küresel Stratejisi'nin uygulanmasını hızlandırmak için bir katalizör görevi görüyor. Etkinliğe, DSÖ Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus ve DSÖ Baş Bilim İnsanı Dr. Sylvie Briand'ın yanı sıra 100'den fazla ülkeden bakanlar ve uzmanlar katılım gösterdi. Hindistan'ın önemli mali desteğiyle Camanagar'da kurulan GTMC, bu küresel çabaların teknik omurgasını oluşturmaktadır.

Toplantılarda, sağlık sistemlerinin düzenlenmesi, yerli halklarla saygılı bilgi alışverişi, biyoçeşitliliğin korunması ve fikri mülkiyet hakları gibi konular ele alındı. Ayrıca, yapay zeka gibi ileri teknolojilerin potansiyeli de masaya yatırıldı. Küresel olarak yaklaşık 4,6 milyar insanın muzdarip olduğu sağlık hizmeti açığını kapatmayı amaçlayan bu etkinliğin zamanlaması oldukça yerindedir. DSÖ Genel Direktörü'nün de vurguladığı gibi, GT'nin modern bilimle entegrasyonu, finansal engeller olmaksızın evrensel sağlık kapsamına ulaşmanın anahtarıdır.