Paylaş
Düzenleyen: Uliana S.
In a groundbreaking discovery, researchers from The University of Hong Kong detected the first-ever ‘heartbeat’ of a newborn neutron star within the gamma-ray burst GRB 230307A, revealing that these cosmic events may be powered by millisecond magnetars, not black holes.
Mart 2023'te, Run-Chao Chen liderliğindeki gökbilimciler, GRB 230307A olarak bilinen bir gama ışını patlaması (GRB) sırasında periyodik bir sinyal tespit ettiler. Bu sinyal, yüksek derecede manyetize olmuş ve hızla dönen bir nötron yıldızı olan bir magnetarın doğumunu işaret ediyordu. Bu olay, daha önce doğrudan gözlemlenmemiş, yeni doğmuş bir yıldızın "kalp atışını" ortaya çıkardı. Keşif, 8 Kasım 2023'te Nature Astronomy dergisinde yayınlandı ve astrofizikte bir dönüm noktası olarak kabul ediliyor.
Gama ışını patlamaları (GRB'ler), evrendeki en enerjik olaylardır. Genellikle kısa süreli patlamalar (iki saniyeden az) nötron yıldızı çarpışmalarından kaynaklanan kilonova'larla ilişkilendirilirken, uzun süreli patlamalar (iki saniyeden fazla) kara delikler oluşturan süpernova kalıntılarıyla bağlantılıdır. Ancak, 200 saniye süren GRB 230307A, tipik olarak bir nötron yıldızı birleşmesiyle ilişkilendirilen özellikler sergiledi. Bu durum, bilim insanlarını olayı daha yakından incelemeye yöneltti.
Hong Kong Üniversitesi, Nanjing Üniversitesi ve Çin Bilimler Akademisi Yüksek Enerji Fiziği Enstitüsü arasındaki işbirliği sonucunda keşfedilen 909 Hz'lik periyodik sinyal, 160 milisaniye sürdü. Bu sinyal, ultra güçlü bir manyetik alana sahip, hızla dönen bir nötron yıldızı olan bir "milisaniye magnetarın" oluşumuna işaret ediyor. Bu tür bir magnetarın keşfi, nötron yıldızlarının denge denkleminin nispeten sert olduğunu gösteriyor. Düzenli bir kilonova ile ilişkilendirilmesi, magnetar motorundan yayılan enerjinin orta düzeyde olduğunu gösteriyor.
Dahası, bir magnetar motorunun varlığı, mevcut modellerin yeni doğan magnetarlardan göreceli bir jet üretemeyeceği yönündeki düşünceleri zorluyor. Bu olay, X-ışınları ve gama ışınları bandında eş zamanlı olarak bir kompakt nesne birleşmesinin ilk gözlemi olma özelliğini taşıyor. Bu, gama ışını patlamalarının fiziği ve magnetar oluşumu hakkında değerli bilgiler sunuyor. Gelecekte Einstein Probe gibi geniş alan X-ışını teleskopları ile yapılacak işbirlikleri, GRB fiziği ve özellikle erken emisyon aşaması hakkında daha fazla veri sağlayabilir.
Bu keşif, magnetarların evrendeki en parlak patlamalardan bazılarını besleyebileceğine dair en net kanıtı sunarak astrofizikte yeni bir sayfa açıyor. Bilim insanları, bu tür olayların daha sık tespit edilmesiyle, evrenin erken dönemlerindeki yıldız oluşumu ve evrimi hakkında daha derinlemesine bilgi edinmeyi umuyorlar.
Tribuna do Sertão
Researchers detect first 'heartbeat' of a newborn neutron star in distant cosmic explosion
Magnetar emergence in a peculiar gamma-ray burst from a compact star merger
This image shows the first "astrosphere" surrounding a Sun-like star younger than our Sun. This new discovery gives us a chance to study the structure our own Sun may have been embedded in several billion years ago. More at: s.si.edu/astrosphere ⭐
The Invisible Heart of the Galaxy The ALMA observatory in Chile's Atacama Desert has captured its largest image ever—and it reveals the center of the Milky Way. A region more than 650 light-years across around a supermassive black hole, woven through by filaments of cosmic gas.
