Türkiye Kıyılarında 1.100 Yıllık Cam Parfüm Şişeleri Keşfedildi

Akdeniz Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Kültür Mirası Koruma ve Restorasyon Bölümü Başkanı Doç. Dr. Hakan Öniz liderliğindeki bir arkeoloji ekibi, Türkiye'nin güney kıyılarında yaklaşık 1.100 yıllık cam parfüm şişeleri keşfetti. Doğu Akdeniz kökenli bir ticaret gemisi enkazından çıkarılan bu eserler, bölgenin zengin denizcilik ve ticaret geçmişine ışık tutuyor. Keşfedilen 15 adet cam parfüm şişesi, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlenen Uluslararası Arkeoloji Sempozyumu ve Arkeolojinin Altın Çağı Sergisi'nde ilk kez kamuoyuna tanıtıldı. Etkinlik, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katılımıyla gerçekleşti.

Doç. Dr. Öniz, deniz arkeolojisinin küresel ölçekte köklü bir geçmişe sahip olduğunu ve kökenlerinin Anadolu topraklarına dayandığını belirtti. Türkiye'nin bu alanda dünya liderlerinden biri olduğunu vurgulayan Öniz, son yıllarda yapılan keşiflerin ülkenin deniz arkeolojisindeki öncü rolünü pekiştirdiğini ifade etti. Akdeniz Üniversitesi'nin Kültür ve Turizm Bakanlığı izniyle 2018'den bu yana yürüttüğü su altı arkeoloji kazılarında 411 batık ortaya çıkarıldı; bunlardan en eskisi, 3.600 yıllık geçmişiyle Kumluca Orta Tunç Çağı Batığı. Bulunan cam şişelerin, Doğu Akdeniz'in altın çağında gül yağı, misk veya amber gibi lüks kokuları barındırmış olabileceği düşünülüyor. Bu tür kokuların Abbasiler döneminde Levant ve Mısır'da yaygın olarak üretilip ticareti yapıldığı biliniyor. Keşifler, bölgenin erken küresel ticaret yollarındaki merkezi rolünü ve kültürel alışverişini gözler önüne sererken, cam kapların cam işçiliğinin Doğu Akdeniz'den Avrupa'ya yayılmasının erken kanıtlarını temsil edebileceği de belirtiliyor. Doç. Dr. Öniz, deniz arkeolojisi çalışmalarının geçmişin bilinmeyen yönlerini aydınlatmadaki önemini vurgulayarak, Türkiye'nin küresel arkeoloji alanındaki konumunu güçlendirdiğini söyledi. Türkiye genelinde 2024 yılı "Arkeolojinin Altın Çağı" olarak ilan edilmiş olup, bu kapsamda arkeolojik kazı ve restorasyon çalışmaları hızlandırılmaktadır. Sadece geçen yıl 765 arkeolojik kazı gerçekleştirilmiş, 2026 yılına kadar ise 800 kazı hedeflenmektedir.