Zełenski: Linie frontu jako podstawa rozmów, wsparcie UE i USA kluczowe dla gwarancji bezpieczeństwa

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski podkreślił, że przyszłe negocjacje z Rosją powinny opierać się na obecnych liniach frontu, a deeskalacja jest warunkiem wstępnym do osiągnięcia trwałego porozumienia pokojowego. Kluczowe dla bezpieczeństwa Ukrainy są gwarancje ze strony państw europejskich oraz Stanów Zjednoczonych, zwłaszcza w kontekście rozmów między prezydentem USA Donaldem Trumpem a prezydentem Rosji Władimirem Putinem. Zełenski wyraził potrzebę jasnego stanowiska Unii Europejskiej w kwestii gwarancji bezpieczeństwa dla Ukrainy, wskazując na członkostwo w UE jako na "częściowe gwarancje bezpieczeństwa".

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen podkreśliła, że "pokój musi być osiągnięty siłą" i że niezbędne są "silne gwarancje bezpieczeństwa", aby chronić zarówno Ukrainę, jak i interesy bezpieczeństwa Europy. Zaznaczyła, że granice międzynarodowe nie mogą być zmieniane siłą, a decyzje w tej sprawie należą wyłącznie do Ukrainy. Von der Leyen wyraziła również zadowolenie z gotowości Stanów Zjednoczonych do przyczynienia się do gwarancji bezpieczeństwa dla Ukrainy na wzór Artykułu 5 NATO, deklarując jednocześnie gotowość Unii Europejskiej do podjęcia własnych działań. UE przygotowuje dziewiętnasty pakiet sankcji wobec Rosji. Spotkanie prezydentów Trumpa i Putina na Alasce, choć nie przyniosło przełomowych ustaleń, było przedmiotem analiz. Niektórzy uznali je za zwycięstwo dyplomatyczne Putina, inni podkreślali znaczenie gotowości USA do zaangażowania się w gwarancje bezpieczeństwa dla Kijowa.

Prezydent Zełenski wyraził nadzieję, że rozmowy te doprowadzą do "trójstronnego szczytu z europejskim wsparciem", podkreślając jednocześnie, że Ukraina nie akceptuje podziału procesów negocjacyjnych dotyczących jej akcesji do UE i Mołdawii. Historyczny kontekst gwarancji bezpieczeństwa dla Ukrainy sięga Memorandum Budapeszteńskiego z 1994 roku, w którym Ukraina zrzekła się swojego arsenału nuklearnego w zamian za zapewnienia bezpieczeństwa ze strony Rosji, Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Obecne rozmowy o gwarancjach bezpieczeństwa, w tym potencjalne "gwarancje bezpieczeństwa w stylu Artykułu 5 NATO" bez formalnego członkostwa w Sojuszu, stanowią próbę zbudowania nowej architektury bezpieczeństwa dla Ukrainy. Zełenski podkreślił, że kluczowe jest, aby gwarancje bezpieczeństwa działały w praktyce, podobnie jak Artykuł 5 NATO. Zwrócił uwagę na potrzebę wspólnego działania Ameryki i Europy w tym zakresie. Prezydent Ukrainy zaznaczył, że członkostwo w UE jest postrzegane jako część tych gwarancji. W kontekście zbliżającego się spotkania w Waszyngtonie, europejscy liderzy wyrażają gotowość do współpracy z USA i Ukrainą na rzecz "sprawiedliwego i trwałego pokoju". Kanclerz Niemiec Friedrich Merz podkreślił gotowość USA do udziału w gwarancjach bezpieczeństwa dla Ukrainy, jednocześnie zaznaczając, że Europejczycy również muszą wnieść swój wkład. Podkreślono, że granice międzynarodowe nie mogą być zmieniane siłą, a decyzje w tej materii należą do Ukrainy. Nacisk dyplomatyczny i ekonomiczny na Rosję, w tym poprzez dalsze sankcje, pozostaje kluczowym elementem strategii Europy. Ukraina dąży do uzyskania konkretnych i wiążących gwarancji bezpieczeństwa, które zapewnią jej suwerenność i integralność terytorialną, a członkostwo w UE jest postrzegane jako jeden z elementów tej szerszej strategii bezpieczeństwa. Zełenski podkreślił, że Ukraina nie może negocjować pod presją militarną i że kluczowe jest zaprzestanie działań wojennych. Zaznaczył, że Ukraina nigdy nie odda swojego terytorium.