Anomalie 3I/ATLAS trwają: kometa międzygwiezdna emituje strumienie „antychwostów”, wprawiając naukowców w zdumienie

Obserwacje międzygwiezdnej komety 3I/ATLAS, trzeciego potwierdzonego obiektu, który wniknął do Układu Słonecznego, nieustannie ujawniają cechy wykraczające poza standardowe ramy rozumienia ciał niebieskich. Obiekt ten został zarejestrowany 1 lipca 2025 roku przez system ATLAS w Chile. Od momentu odkrycia stał się on przedmiotem intensywnych badań, zmuszając naukowców do ponownego przemyślenia procesów zachodzących w odległych zakątkach kosmosu.

Najnowsze zdjęcia, wykonane 8 listopada 2025 roku, ukazały zdumiewający spektakl: z jądra komety wydobywa się co najmniej 4 do 5 wyraźnych strumieni materii. Co istotne, część z tych strumieni tworzy tak zwane „antychwosty”, które skierowane są w stronę Słońca. Jest to znaczące odstępstwo od normy w zachowaniu komet. Wkład w pogłębienie wiedzy wniosła także chińska sonda orbitalna „Tianwen-1”, która z powodzeniem sfotografowała kometę 7 listopada 2025 roku. W międzynarodowe badania zaangażowani są specjaliści tacy jak M. Jaeger, G. Rehmann i E. Prosperi, a także instytucje pokroju ATLAS, NASA oraz Europejska Agencja Kosmiczna, które wspólnie przygotowują przyszłe programy monitorowania tego obiektu.

Anomalie związane z 3I/ATLAS stanowią potężny impuls do rozwoju naukowego poznania. Obiekt porusza się po orbicie retrogradalnej, której prawdopodobieństwo przypadkowego wystąpienia wynosi zaledwie 0,2%. Już ten fakt sugeruje jego wyjątkowe pochodzenie. Szczególną uwagę przyciąga skład gazowego warkocza: wykazuje on podwyższoną zawartość niklu w stosunku do żelaza, co prowokuje porównania do stopów przemysłowych. Ponadto, niektóre dane wskazują na niemal idealne pokrycie się płaszczyzny trajektorii komety z orbitami Ziemi, Marsa i Wenus, co również ma prawdopodobieństwo rzędu tylko 0,2%. Te statystyczne odstępstwa skłaniają badaczy, w tym profesora Avi Loeba z Uniwersytetu Harvarda, do rozważania hipotez wykraczających poza standardową aktywność kometarną, włączając w to spekulacje o pochodzeniu technogenicznym.

Analiza spektralna wykazała, że kometa przybrała wyraźny niebieski odcień, co odróżnia ją od typowego widma słonecznego. Uczeni zarejestrowali także przyspieszenie niegrawitacyjne, którego nie da się wyjaśnić poprzez odparowanie widocznej masy. Zjawisko to wywołało skojarzenia z „włączonym silnikiem”. Co więcej, pomimo silnego wyrzutu plazmy słonecznej, który zazwyczaj niszczy warkocze zwykłych komet, 3I/ATLAS wykazała się zadziwiającą odpornością. Według szacunków, obiekt ten może być najstarszą odkrytą kometą, której wiek przekracza 7 miliardów lat. Kluczowe pytania dotyczą mechanizmu tego przyspieszenia oraz składu chemicznego, zwłaszcza biorąc pod uwagę ekstremalnie niską zawartość wody w warkoczu — zaledwie 4% masy.

Dodatkową intrygę wprowadza statystyczna nieprawdopodobność stosunku niklu do cyjanku, która ma zaledwie 1% naturalnego prawdopodobieństwa. Nowe badania, wykorzystujące dane z VLT (Very Large Telescope), sugerują, że nikiel i żelazo mogą być związane ze związkami metaloorganicznymi o niskiej temperaturze sublimacji, takimi jak tetrakarbonylek niklu. To wyjaśnienie pozwala zrozumieć, dlaczego nikiel ujawnia się wcześniej niż żelazo podczas ogrzewania, otwierając drogę do wniosku, że nawet najbardziej niezwykłe kombinacje pierwiastków mogą być naturalnym odzwierciedleniem warunków formowania w innych systemach gwiezdnych. Obiekt zbliży się do Ziemi 19 grudnia 2025 roku na bezpieczną odległość 270 milionów kilometrów, a następnie, 16 marca 2026 roku, minie Jowisza. Badanie 3I/ATLAS oferuje unikalną szansę, by zobaczyć, jak materia organizuje się w zupełnie odmiennych warunkach kosmicznych.