Israëlische luchtaanvallen op Gaza op 31 januari 2026 aan de vooravond van de heropening van de grensovergang bij Rafah

Op zaterdag 31 januari 2026 is de Gazastrook opnieuw het doelwit geworden van hevige Israëlische luchtaanvallen, waarbij naar verluidt minstens 32 mensen om het leven zijn gekomen. Deze escalatie vond plaats op een uiterst gevoelig moment, slechts enkele uren voordat de grensovergang bij Rafah met Egypte gedeeltelijk heropend zou worden. De timing van deze aanvallen heeft de politieke en humanitaire spanningen in de regio aanzienlijk verscherpt. Volgens officiële gegevens van het Ministerie van Volksgezondheid in Gaza is het totale dodental sinds het ingaan van de wapenstilstand op 10 oktober 2025 tegen het einde van deze dag gestegen tot boven de 530 slachtoffers, wat de fragiele aard van de vrede onderstreept.

Het Israëlische defensieleger (IDF) heeft de aanvallen officieel bevestigd en verklaarde dat de operatie een noodzakelijke reactie was op vermeende schendingen van het staakt-het-vuren door Palestijnse groeperingen. Als specifieke aanleiding voor de militaire actie wees de IDF op een incident van de voorgaande dag, vrijdag, waarbij acht Palestijnse strijders tevoorschijn zouden zijn gekomen uit een tunnel in Rafah. Dit is een gebied waar Israëlische troepen, in overeenstemming met het akkoord van oktober, gestationeerd blijven. De militaire leiding van Israël meldde dat de operatie succesvol was in het uitschakelen van vier commandanten en andere leden van Hamas en de Islamitische Jihad. Daarnaast werden een wapenopslagplaats, een productiefaciliteit en twee raketwerpers van Hamas in het centrale deel van de Gazastrook verwoest.

Hamas heeft de luchtaanvallen in scherpe bewoordingen veroordeeld en deed een dringend beroep op de Verenigde Staten om onmiddellijk in te grijpen om verdere escalatie te voorkomen. De organisatie stelde in een officiële verklaring dat deze voortdurende schendingen het onomstotelijke bewijs zijn dat de Israëlische regering haar meedogenloze militaire campagne tegen de enclave voortzet. De retoriek vanuit de Palestijnse zijde benadrukt de diepe verontwaardiging over het feit dat de aanvallen plaatsvonden op een moment dat er juist stappen richting versoepeling van de blokkade werden verwacht.

Volgens rapportages van de Civiele Bescherming in Gaza bestond het merendeel van de slachtoffers uit vrouwen en kinderen, waarbij de aanvallen gericht waren op diverse locaties zoals woongebouwen, tentenkampen en politiebureaus. De bombardementen troffen verschillende districten van de enclave, waaronder Gaza-stad, Khan Younis en Al-Mawasi. Een specifieke aanval op een politiebureau in de wijk Rimal/Sjeik Radwan leidde volgens de politie tot zeven doden, hoewel lokale bronnen melding maakten van elf slachtoffers, onder wie burgers. In Khan Younis resulteerde een bombardement op een tentenkamp voor ontheemden in de dood van zeven leden van één familie, waaronder een kind. In totaal werden die dag minstens zeven minderjarigen als bevestigde dodelijke slachtoffers geregistreerd.

De context van de geplande heropening van de grensovergang bij Rafah op 1 februari 2026 geeft deze gebeurtenissen een extra politieke lading. Premier Benjamin Netanyahu had eerder een beperkte hervatting van de activiteiten bij de grens aangekondigd, een besluit dat in verband werd gebracht met de repatriëring van het lichaam van sergeant Ran Gvili op 26 januari, de laatste Israëlische gijzelaar die nog in de Gazastrook werd vastgehouden. In de periode daarvoor had Israël consequent vastgehouden aan strikte veiligheidseisen en negeerde het herhaaldelijke verzoeken van de Amerikaanse regering om de grensovergang te openen voor humanitaire doeleinden.

De gewelddadigheden van 31 januari hebben de discussie over de naleving van het staakt-het-vuren van oktober, dat tot stand kwam onder bemiddeling van Egypte, Qatar en de Verenigde Staten, opnieuw op scherp gezet. De Palestijnse autoriteiten hebben Israël herhaaldelijk beschuldigd van het schenden van de gemaakte afspraken; volgens het mediakantoor van de regering in Gaza heeft Israël het bestand in de eerste maand na ondertekening al 282 keer geschonden. Tegen de achtergrond van deze aanhoudende strijd meldde UNICEF eerder dat er sinds het sluiten van de overeenkomst minstens 100 Palestijnse kinderen zijn omgekomen. Deze recente aanvallen benadrukken de uiterste kwetsbaarheid van het huidige regime, ondanks de diplomatieke inspanningen om over te gaan naar de tweede fase van het vredesplan dat werd geïnitieerd door de regering van president Donald Trump.