Umman'ın 2050 Stratejisinde Döngüsel Ekonomi ve Yeşil İnovasyonların Entegrasyonu

Ekonomik büyümeyi sürdürmek ve aynı zamanda artan çevresel zorlukların üstesinden gelmek isteyen ülkeler için yeşil inovasyonlar kritik bir öneme sahiptir. Bu durum, kaynak kıtlığının giderek belirginleştiği Arap bölgesi için 2025 yılında daha da geçerlidir. Bu dönüşümün başarıyla hayata geçirilmesi; mühendislerin, bilim insanlarının, girişimcilerin ve yasa koyucuların yakın iş birliğini gerektirir. Amaç, en ileri konseptleri teorik aşamadan alıp, geniş çapta uygulanabilir pratik çözümlere dönüştürmektir. Bölgesel düzeyde süregelen önemli bir sorun ise, bilimsel araştırmaların sonuçları ile bu sonuçların sanayi ve toplumsal sistemlere fiilen entegrasyonu arasındaki büyük boşluktur.

FASRC Genel Sekreteri Profesör Abdülmecid Ben Amara, bilimsel çalışmaların sadece akademik yayınlarla sınırlı kalmayıp, çevresel sorunlara çözüm üretecek faydalı teknolojilerin geliştirilmesine yönelmesi gerektiğini sürekli vurgulamaktadır. FASRC'nin 2025 yılındaki faaliyetleri, elde edilen bulguların pratik uygulamalarına odaklanan ortak araştırma iş birliklerinin geliştirilmesine yoğunlaşmıştır. Umman özelinde ise, yeşil inovasyonlar, döngüsel ekonomi prensiplerinin tutarlı bir şekilde uygulanması yoluyla kilit sektörleri güçlendirmektedir.

Su kaynakları yönetimi bağlamında, Nama Water Services (NWS) İnovasyon ve Sürdürülebilir Kalkınma Geçici Müdürü Buthayna el-Vahibi, arıtılmış atık suların tarım ve ulusal altyapı projeleri için yeniden kullanım uygulamalarını detaylandırmıştır. Bu tür bir yeniden kullanım, su kaynaklarının ömrünü uzatmakta ve enerji yoğun olan tuzdan arındırma süreçlerine olan bağımlılığı azaltmaktadır. Sonuç olarak, hem maliyetler hem de çevresel yük hafiflemektedir. İnovatif yaklaşım, atık yönetimi alanında da dönüşüm yaratmakta; odak noktasını depolamadan değerli kaynakların geri kazanımına kaydırmaktadır. Çevre Mühendisliği alanında doktora sahibi olan Dr. Buthayna el-Vahibi, atık sudan elde edilen çamurun organik gübreye dönüştürülmesi çabalarının yanı sıra, atığın enerjiye dönüştürülmesi teknolojileri üzerine yapılan araştırmaların önemini belirtmiştir.

Nama Water Services (NWS), Entegre Ana Planı (IMP) kapsamında uzun vadeli önemli taahhütlerde bulunduğunu resmen duyurmuştur. Bu plan, Umman Vizyonu 2040 hedefleriyle uyumlu olarak, su güvenliğini sağlamak ve altyapıyı genişletmek amacıyla 2050 yılına kadar yaklaşık 28,8 milyar ABD Dolarına denk gelen 11,1 milyar Umman Riyali yatırım öngörmektedir. IMP, özellikle arıtılmış suyun gayrisafi su kaynakları içindeki payını mevcut %50 seviyesinden hedef olan %71’e çıkarmayı amaçlamaktadır. NWS, bu planı Umman-Almanya Ticaret ve Sanayi Odası tarafından düzenlenen 2025 Su Meclisi'nde (Water Majlis) sunmuştur.

NWS, 2025-2027 dönemi için kısa vadeli sermaye harcama programı çerçevesinde 666 milyon Umman Riyali ayırmıştır; bunun 453,3 milyon Riyali su temin projelerine, 212,7 milyon Riyali ise atık su arıtma tesislerine tahsis edilmiştir. 410 projeyi kapsayan ve 2050 yılına kadar öngörülen 9,2 milyonluk nüfusa hizmet etmeyi hedefleyen uzun vadeli IMP’de, yatırımın en büyük dilimi olan 7,2 milyar Umman Riyali atık su altyapısına ayrılmıştır. Bu ekosistemin önemli bir bileşeni de, 2025 yılından itibaren genç yenilikçileri çevresel zorluklara yaratıcı çözümler geliştirmeye teşvik eden, hedefe yönelik mentorluk ve finansman yoluyla yeni nesil çevre liderlerinin yetiştirilmesidir.

Daha geniş bir perspektiften bakıldığında, Umman'ın Haziran 2025 itibarıyla verilerine göre, Onuncu Beş Yıllık Kalkınma Planı (2021–2025) kapsamındaki 412 stratejik programın %95'ini uygulamaya koymuş olması, Vizyon 2040 hedeflerine, çevresel boyutlar dahil, ulaşmada yüksek düzeyde bir koordinasyon sergilediğini göstermektedir.