Unia Europejska uruchamia mechanizm „snapback” ONZ, przywracając sankcje wobec Iranu

Edytowane przez: Татьяна Гуринович

W dniu 28 sierpnia 2025 roku Francja, Niemcy i Wielka Brytania, tworzące grupę E3, podjęły decyzję o uruchomieniu mechanizmu „snapback” w ramach rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2231. Decyzja ta ma na celu ponowne nałożenie międzynarodowych sankcji na Iran, w odpowiedzi na zarzuty o naruszenie postanowień Układu o Wspólnym Kompleksowym Działaniu (JCPOA), znanego jako porozumienie nuklearne z Iranem z 2015 roku.

Mechanizm „snapback”, będący integralną częścią rezolucji 2231, pozwala każdemu z sygnatariuszy JCPOA na jednostronne przywrócenie sankcji sprzed 2015 roku, jeśli uzna, że Iran nie przestrzega umowy. Uruchomienie tego mechanizmu rozpoczyna 30-dniowy okres, w którym możliwe są działania dyplomatyczne mające na celu zapobieżenie pełnemu przywróceniu sankcji. Decyzja E3 jest reakcją na doniesienia o przyspieszonych działaniach nuklearnych Iranu oraz ograniczonej współpracy z Międzynarodową Agencją Energii Atomowej (MAEA). Iran zdecydowanie potępił działania E3, określając je jako nielegalne i motywowane politycznie.

Rzecznik irańskiego MSZ, Esmaeil Baqaei, stwierdził, że europejskie strony „nie mają ani prawnego, ani moralnego mandatu” do uruchomienia „snapback”. Iran utrzymuje, że wypełnia swoje zobowiązania w ramach JCPOA, podczas gdy europejscy sygnatariusze nie dotrzymali swoich obietnic. Stany Zjednoczone, mimo wycofania się z JCPOA w 2018 roku, nadal opowiadają się za zwiększeniem presji na Teheran i uczestniczą w pośrednich negocjacjach dotyczących irańskiego programu nuklearnego.

Sytuacja ta ma istotne znaczenie dla stabilności regionalnej na Bliskim Wschodzie oraz dla globalnego reżimu nierozprzestrzeniania broni jądrowej. Jest to kulminacja narastających napięć związanych z przestrzeganiem przez Iran międzynarodowych porozumień. Wycofanie się USA z JCPOA w 2018 roku i ponowne nałożenie amerykańskich sankcji stworzyło złożone tło dla obecnych wydarzeń, prowadząc do zwiększenia przez Iran zapasów wzbogaconego uranu. Według raportów MAEA z maja 2025 roku, Iran zgromadził 408,6 kg uranu wzbogaconego do 60%, co stanowi znaczący wzrost i zbliża kraj do poziomu wymaganego do produkcji broni jądrowej. MAEA wyraziła „poważne obawy” w związku z tymi działaniami i „niezadowalającą” współpracą ze strony Iranu.

Europejscy urzędnicy wyrazili frustrację z powodu działań Iranu, mając nadzieję, że przywrócenie sankcji skłoni Teheran do powrotu na ścieżkę zgodności z JCPOA. 30-dniowe okno na możliwość rozwiązania dyplomatycznego podkreśla wagę nadchodzących tygodni dla przyszłości irańskiego programu nuklearnego i międzynarodowego bezpieczeństwa.

Źródła

  • Al Jazeera Online

  • European nations start process to impose a 'snapback' of Iran nuclear sanctions at UN

  • Iran is facing a return of UN sanctions - what happens now?

  • France, Germany and UK prepare to reimpose sanctions on Iran

Czy znalazłeś błąd lub niedokładność?

Rozważymy Twoje uwagi tak szybko, jak to możliwe.