Kulki Neptuna: Podwodne łąki jako naturalny filtr mikroplastiku w Morzu Śródziemnym

Podwodne łąki trawy morskiej, znanej jako Posidonia oceanica, odgrywają kluczową rolę w oczyszczaniu Morza Śródziemnego z mikroplastiku. Te ekosystemy tworzą unikalne struktury zwane „kulami Neptuna”, które wychwytują drobne cząstki plastiku, a następnie są wyrzucane na brzeg. Badania z 2024–2025 roku potwierdzają wysoką skuteczność Posidonia oceanica w zatrzymywaniu mikroplastiku na swoich liściach i kłączach, przy czym kłącza akumulują go w znacznie większym stopniu.

Szacuje się, że rocznie Posidonia oceanica może wychwycić nawet 867 milionów plastikowych odpadków w całym basenie Morza Śródziemnego. W kulach Neptuna odnotowano około 1,5 tysiąca odpadków na kilogram trawy morskiej, co znacznie przewyższa ilość znalezioną w luźnych fragmentach rośliny. Proces ten, choć istotny dla usuwania mikroplastiku, może wpływać na sieci pokarmowe organizmów dennych.

Posidonia oceanica, zwana również trawą Neptuna, jest gatunkiem endemicznym dla Morza Śródziemnego. Tworzy rozległe podwodne łąki, które są ostoją dla setek gatunków morskich, pochłaniają dwutlenek węgla i stabilizują dno morskie. Niestety, od lat 60. XX wieku zasięg tych cennych ekosystemów zmniejszył się o około 50%, a w ciągu ostatnich pięciu dekad zniknęło ponad 30% tych siedlisk. Główne przyczyny to działalność człowieka, w tym turystyka, połowy, zanieczyszczenia i wydobycie piasku.

W odpowiedzi na te wyzwania podejmowane są działania ochronne, takie jak projekty reintrodukcji w Hiszpanii, finansowane m.in. przez UE. Pomimo tych wysiłków, utrzymują się trudności związane z wdrażaniem skutecznych środków regulacyjnych i strategii ochrony, co podkreśla potrzebę ciągłego zaangażowania w ochronę tych kluczowych dla zdrowia oceanów roślin. Ochrona Posidonii oceanica jest nie tylko kwestią bioróżnorodności, ale także bezpieczeństwa klimatycznego regionu.